Dấu hiệu sắp sinh cần nhập viện: cơn gò và dấu hiệu khác

Có thể lúc này đang giữa đêm và những cơn gò đã bắt đầu có nhịp, hoặc bạn đang đọc trước để có sẵn kế hoạch khi cần. Dấu hiệu sắp sinh cần nhập viện phần lớn nằm ở nhịp của cơn gò. Bên cạnh đó có một danh sách ngắn các dấu hiệu bất thường: gặp một trong số đó, bạn gọi bệnh viện ngay, bất kể cơn gò đang thế nào.

Với con so, nhiều cơ sở y tế muốn bạn liên hệ khi cơn gò cách nhau khoảng 5 phút, mỗi cơn kéo dài khoảng 1 phút và nhịp đó đã duy trì ít nhất 1 giờ (Lamaze International). ACOG (Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) khuyên cứ liên hệ bác sĩ hoặc nữ hộ sinh khi bạn nghĩ mình đã chuyển dạ, hoặc khi chưa chắc chắn. Nếu bạn chưa rõ chuyển dạ đã bắt đầu hay chưa, hãy đọc bài dấu hiệu sắp sinh trước.

Dấu hiệu sắp sinh cần nhập viện: cơn gò cách nhau bao nhiêu phút?

Điều bệnh viện để ý là những cơn gò mạnh, đều và đã kéo dài được một lúc. Kaiser Permanente (một hệ thống y tế ở Mỹ) dặn sản phụ đo thời lượng của từng cơn gò. Khoảng cách thì tính từ lúc cơn này bắt đầu đến lúc cơn sau bắt đầu.

Với con so, mỗi nơi đưa ra mốc hơi khác nhau:

• Lamaze International cho biết nhiều cơ sở y tế dùng quy tắc 5-1-1: cơn gò khoảng 5 phút một lần, mỗi cơn khoảng 1 phút, và cứ như vậy ít nhất 1 giờ.
• Kaiser Permanente khuyên đến viện khi cơn gò xuất hiện 3 đến 5 phút một lần trong suốt 1 giờ, mỗi cơn kéo dài ít nhất 45 đến 60 giây.
• Boston Medical Center dùng quy tắc 4-1-1: cơn gò cách nhau từ 4 phút trở xuống, mỗi cơn khoảng 1 phút, liên tục ít nhất 1 giờ.
• UC San Diego Health dùng khung thời gian dài hơn: cơn gò đều, đau, dài khoảng 1 phút, cách nhau từ 5 phút trở xuống, trong hơn 2 giờ.
• Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM) viết rằng nếu cơn đau kéo dài hơn 30 giây, cách nhau khoảng 5 phút và liên tục hơn 2 giờ thì rất có thể sản phụ đã chuyển dạ.
• Vinmec mô tả pha hoạt động của chuyển dạ là lúc cơn gò kéo dài 25 đến 60 giây, cách nhau 3 đến 5 phút, và khuyên báo cho bác sĩ khi bước vào pha này.

Các mốc này không trùng nhau hoàn toàn. Mốc của Vinmec (3 đến 5 phút một lần) đến muộn hơn mốc 5 phút của Lamaze. Mốc của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương giúp nhận ra chuyển dạ đã bắt đầu, nhưng đòi hỏi nhịp đó kéo dài hơn 2 giờ. Để an toàn hơn, hãy liên hệ bệnh viện theo mốc sớm hơn: khi cơn gò đều khoảng 5 phút một lần, mỗi cơn khoảng 1 phút, trong 1 giờ. Nếu bác sĩ hoặc bệnh viện của bạn dặn một mốc khác, hãy theo mốc đó.

Cường độ cũng quan trọng. Boston Medical Center gợi ý bắt đầu đo khi bạn không còn nói chuyện hay cười được trong lúc có cơn gò. Theo nơi này, cơn gò thưa đi hoặc dừng hẳn khi bạn nghỉ ngơi, uống nước hay đi lại thì nhiều khả năng chưa phải pha hoạt động. Bài cơn gò sinh lý giải thích kiểu cơn gò tập dượt này. Con số mà chính bệnh viện của bạn đưa ra mới là con số cần theo, vì vậy hãy hỏi trong một lần khám thai và ghi lại.

Tự tính những con số này giữa hai cơn gò không dễ, nhất là vào ban đêm. Công cụ đếm cơn gò trực tuyến miễn phí hiển thị khoảng cách, thời lượng và cho biết bạn còn cách mốc 5-1-1 bao xa. Ứng dụng Contraction Timer cho phép bạn đặt đúng quy tắc mà bệnh viện dặn, báo khi đạt mốc và có nút gọi bệnh viện. Bài cách ứng dụng tính cơn gò giải thích ứng dụng kiểm tra quy tắc ra sao. Nếu bạn mới bắt đầu đếm, hãy xem cách đếm cơn gò chuyển dạ.

Vỡ ối có cần nhập viện ngay không?

Có những dấu hiệu chuyển dạ cần nhập viện mà không phải chờ đến mốc cơn gò. NHS và ACOG khuyên gọi ngay khi vỡ ối hoặc ra máu, dù cơn gò đang thế nào. Thai máy ít đi, đau dữ dội liên tục, sốt, hoặc dấu hiệu chuyển dạ khi chưa đủ 37 tuần cũng là lý do để gọi ngay. Vinmec thêm rằng nếu cơn gò đi kèm ra dịch âm đạo (vỡ ối), ra máu âm đạo hoặc tiêu chảy, bạn nên đến bệnh viện ngay để bác sĩ khám.

Về vỡ ối, các bệnh viện trong nước nói khá rõ. Bệnh viện Phụ sản Trung ương khuyên: nếu nghĩ mình đang ra nước ối, hãy báo ngay cho bác sĩ hoặc đến bệnh viện kịp thời, đừng ngại nếu hóa ra đó chỉ là nước tiểu. Khi bác sĩ xác định đã vỡ ối, bạn cần nhập viện, và việc sinh có thể diễn ra trong vòng 24 giờ sau đó. Nếu chưa đủ 37 tuần, bạn có thể được chăm sóc riêng tại bệnh viện cho đến khi sinh. Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cũng khuyên đến viện ngay khi vỡ ối để tránh cạn ối. Nếu chuyển dạ không bắt đầu sớm sau đó, bác sĩ có thể phải gây chuyển dạ để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.

Boston Medical Center dặn đến viện ngay nếu vỡ ối và nước ối có màu xanh, vàng hoặc nâu. Điều này cũng áp dụng nếu bạn mang liên cầu khuẩn nhóm B (GBS) và cần dùng kháng sinh. Một chút máu hồng hoặc nâu khi lau có thể là bình thường. Ra máu nhiều như hành kinh, chảy xuống chân hoặc có cục máu đông thì phải đến viện ngay. NHS nói thêm rằng đừng chờ đến hôm sau, kể cả khi đang nửa đêm. Những điều cần để ý sau khi vỡ ối có trong bài vỡ ối.

Sinh con rạ có thể nhanh hơn

Theo ACOG, lần chuyển dạ đầu thường kéo dài 12 đến 18 giờ, những lần sau thường 8 đến 10 giờ. NICE, cơ quan ban hành hướng dẫn lâm sàng của Anh, cho biết giai đoạn một của chuyển dạ thực sự (pha hoạt động) trung bình kéo dài 8 giờ ở lần sinh đầu. Ở những lần sau, con số này trung bình khoảng 5 giờ.

Cả Kaiser Permanente và Boston Medical Center đều đặt mốc sớm hơn cho con rạ. Kaiser khuyên đến viện khi cơn gò 5 đến 7 phút một lần, mỗi cơn 45 đến 60 giây. Boston Medical Center khuyên đến khi cơn gò cách nhau 5 đến 6 phút. Nếu lần sinh trước diễn ra rất nhanh, hãy kể với bác sĩ trong lần khám thai để kế hoạch đi viện tính đến điều đó.

Tính trước thời gian đi đường

Trước khi chuyển dạ, ACOG khuyên bạn:

• tính xem nhà cách bệnh viện bao xa và đi mất bao lâu
• đi thử một lần
• dự trù kẹt xe, giờ cao điểm và những chỗ hay ùn tắc trên đường quen

Nếu đường xa, hãy hỏi bác sĩ xem bạn có nên đi sớm hơn mốc thông thường không.

ACOG cũng khuyên soạn sẵn túi đồ và để ở chỗ dễ lấy, chẳng hạn gần cửa ra vào hoặc trong cốp xe. Nếu đi ô tô, hãy lắp sẵn ghế ngồi ô tô cho bé đúng cách. Bài chuẩn bị đồ đi sinh giúp bạn soạn đồ. Hãy sắp xếp sớm người trông con lớn và thú cưng, để lúc phải đi không phải cuống cuồng gọi điện nhờ người vào phút chót.

Gọi điện trước khi lên đường

Hãy hỏi trước xem bệnh viện muốn bạn đến theo cách nào. Kaiser Permanente đề nghị sản phụ gọi trước khi đến, để nhân viên giúp tránh những chuyến đi không cần thiết. ACOG khuyên thống nhất với bác sĩ hoặc nữ hộ sinh từ trước ngày dự sinh những điều sau:

• lúc nào là lúc nên gọi
• cách liên lạc ngoài giờ hành chính
• nên gọi trước hay đến thẳng bệnh viện
• những lưu ý riêng cho trường hợp của bạn

Ở Anh, NICE yêu cầu các khoa sản đánh giá chuyển dạ qua điện thoại trước, rồi mới quyết định bạn có cần đến khám trực tiếp hay không. Nếu bạn nghĩ em bé sắp ra ngay, hãy gọi cấp cứu 115.

Người nghe máy sẽ muốn biết bạn và em bé đang thế nào. Theo NICE, lần đánh giá ban đầu gồm việc hỏi bạn cảm thấy ra sao, bạn mong muốn và lo lắng điều gì, và cử động của em bé có thay đổi không. Nếu đã vỡ ối, NICE đề nghị hỏi thêm vỡ lúc nào và về các yếu tố nguy cơ: nước ối đổi màu hoặc có mùi hôi, ra máu, thai máy ít, đau bụng liên tục, cảm thấy không khỏe và kết quả xét nghiệm GBS. Hãy chuẩn bị sẵn trước khi gọi:

• bạn đang mang thai bao nhiêu tuần, đây là con so hay con rạ
• cơn gò bắt đầu từ lúc nào, cách nhau bao lâu, mỗi cơn dài bao lâu
• nếu đã vỡ ối: thời điểm, màu và mùi của nước ối
• có ra máu không, em bé cử động thế nào
• kết quả GBS và các bệnh lý bác sĩ đã biết
• đi đến bệnh viện mất bao lâu

Đến viện khi mới chuyển dạ sớm thì sao?

Tại bệnh viện, bác sĩ hoặc nữ hộ sinh ở khoa sản sẽ kiểm tra bạn và em bé, khám cổ tử cung để xem chuyển dạ đã tiến triển đến đâu. Mỗi nơi đặt mốc nhập viện khác nhau. UC San Diego Health cho nhập viện khi cổ tử cung mở trên 4 phân và có thể cho về nhà nếu dưới mức đó. Boston Medical Center giữ bạn lại khi cổ tử cung mở ít nhất 5 đến 6 phân. NICE định nghĩa chuyển dạ thực sự là cơn gò đều kèm cổ tử cung mở dần từ 4 phân.

Trước mốc đó, bạn đang ở pha tiềm thời (chuyển dạ sớm), phần đầu của 3 giai đoạn chuyển dạ. NHS cho biết pha này có thể kéo dài nhiều giờ, đôi khi vài ngày, và Kaiser Permanente cũng lưu ý chuyển dạ sớm có thể kéo dài nhiều ngày. Nếu bạn và em bé đều ổn, NICE khuyên nhân viên y tế động viên bạn ở nhà hoặc về nhà. Ngoại lệ là khi làm vậy có nguy cơ bạn sinh mà không có nữ hộ sinh bên cạnh, hoặc khiến bạn quá lo lắng. Boston Medical Center có thể gợi ý bạn đi bộ quanh bệnh viện rồi khám lại, hoặc về nhà nghỉ ngơi.

Được cho về nhà ở giai đoạn này là một phần bình thường của việc chăm sóc, không có nghĩa là bạn đã đánh giá sai. Cứ tiếp tục đếm cơn gò, nghỉ ngơi khi có thể, và gọi lại khi nhịp cơn gò thay đổi hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường.