Tóm tắt
Nút nhầy là một khối chất nhầy đặc, dai như thạch, bịt kín cổ tử cung khi mang thai. Bung nút nhầy xảy ra khi cổ tử cung mềm ra và bắt đầu mở, ở phần lớn mẹ bầu là sau tuần 37 (Cleveland Clinic). Nút nhầy có thể trong, trắng đục, hồng hoặc lẫn chút máu đỏ hay nâu, ra một lần hoặc từng chút. Chuyển dạ có thể đến sau vài giờ, vài ngày hoặc vài tuần. Hãy gọi bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc bệnh viện nếu bạn chưa đủ 37 tuần, ra máu nhiều hơn một chút hoặc thấy rỉ nước.
Nội dung
Bạn lau sau khi đi vệ sinh và thấy trên giấy một cục nhầy đặc, dính, có thể lẫn vệt hồng hoặc nâu. Vào những tuần cuối thai kỳ, đó rất có thể là nút nhầy. Bung nút nhầy (có nơi viết “bong nút nhầy”) là chuyện bình thường khi sắp sinh. Theo Cleveland Clinic, từ tuần 37 trở đi, riêng việc này thường không đáng lo.
Nó cho biết cổ tử cung đã bắt đầu mềm ra hoặc hé mở, nhưng không cho biết ngày nào bạn chuyển dạ. Nếu bạn chưa đủ 37 tuần hoặc ra máu nhiều hơn một chút, hãy gọi ngay bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc bệnh viện.
Nút nhầy là gì?
Từ đầu thai kỳ, chất nhầy tích tụ trong ống cổ tử cung và tạo thành một nút đặc. Nút này bịt kín lỗ cổ tử cung, như một hàng rào giúp ngăn vi khuẩn đi lên tử cung. Nó hình thành nhờ các hormone thai kỳ tăng cao như progesterone.
Khi gần đến ngày dự sinh, cổ tử cung bắt đầu mềm ra, mỏng đi (xóa) và mở ra. Nút nhầy vì thế bị lỏng ra và bị đẩy xuống âm đạo, nên bạn thấy nó trên quần lót hoặc giấy vệ sinh. Quan hệ vợ chồng trong những tuần cuối, hoặc lúc bác sĩ khám cổ tử cung khi khám thai, cũng có thể làm nút nhầy bong ra.
Cơ thể vẫn tiết chất nhầy suốt thai kỳ, nên theo Cleveland Clinic nút nhầy có thể tạo lại một phần. Vì vậy có người bung một phần nút nhầy, rồi một thời gian sau lại ra thêm.
Bung nút nhầy trông như thế nào?
Mỗi nút nhầy trông hơi khác nhau. Cleveland Clinic mô tả một nút nhầy điển hình như sau:
- trong, trắng đục hoặc lẫn chút máu, tức là có màu hồng, đỏ hoặc nâu
- dai, dính, giống thạch
- dài khoảng 2,5 đến 5 cm, tương đương 1 đến 2 thìa canh chất nhầy
- hầu như không có mùi
Dễ hình dung nhất là giống đờm đặc khi bạn bị cảm, và trông rất khác máu kinh. Nút nhầy có thể ra thành một cục hoặc nhiều mảnh nhỏ. Nếu nó ra từ từ, có thể bạn không hề để ý.
Nút nhầy màu gì là bình thường?
| Bạn thấy gì | Thường có nghĩa là gì | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Trong hoặc trắng đục | Nút nhầy điển hình | Ghi lại và để ý các dấu hiệu chuyển dạ khác |
| Hồng, hoặc có vệt đỏ hay nâu | Một chút máu từ cổ tử cung, giống máu báo | Để ý lượng máu |
| Đỏ tươi, hoặc nhiều hơn vài vệt máu | Có thể là dấu hiệu có điều bất thường | Gọi bác sĩ hoặc bệnh viện ngay |
| Xanh hoặc vàng, hoặc có mùi khó chịu | Có thể là dấu hiệu nhiễm trùng âm đạo (NHS) | Gọi bác sĩ hoặc nữ hộ sinh |
Bung nút nhầy màu nâu, với vài vệt nâu trong chất nhầy, nằm trong mô tả của Cleveland Clinic về một nút nhầy lẫn chút máu.
Đồ họa thông tin
Nút nhầy có thể trông như thế nào
Bình thường: đặc, dai như thạch, ra một lần hoặc từng chút
- trong
- trắng đục
- hồng
- lẫn vệt đỏ hoặc nâu
Gọi bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc bệnh viện
- ra máu nhiều hơn một chút
- rỉ nước
- chưa đủ 37 tuần
Nút nhầy và máu báo khác nhau thế nào?
Hai hiện tượng này rất gần nhau. Ở Anh, NHS gọi chung là “show” khi nút nhầy bong ra. Cleveland Clinic phân biệt kỹ hơn: nút nhầy chủ yếu là chất nhầy, còn máu báo (bloody show) chủ yếu là máu từ cổ tử cung, có thể lẫn chút nhầy của nút nhầy.
Cổ tử cung có nhiều mạch máu, nên khi mềm ra và mở dần có thể chảy một ít máu. Máu báo có thể màu đỏ, nâu hoặc hồng, cũng dai và giống thạch như nút nhầy. Đôi khi chỉ là chất nhầy có vài vệt máu. Theo Cleveland Clinic, tổng lượng không nên quá một hai thìa canh.
Thời điểm ra máu báo khác nhau nhiều: có thể vài tuần trước chuyển dạ hoặc chỉ khi đã chuyển dạ, và cũng có người không hề thấy. Ra chút máu lấm tấm sau khi được khám cổ tử cung là bình thường và không hẳn là máu báo. Lóc ối (bóc tách màng ối) cũng có thể gây ra cả hai. Sau khi ra máu báo, chuyển dạ có thể bắt đầu trong vài giờ, cũng có thể vài ngày nữa.
Nút nhầy, khí hư hay vỡ ối?
Cuối thai kỳ khí hư (dịch âm đạo) thường ra nhiều hơn, nên thấy quần lót ẩm hơn trước là bình thường. Dựa theo NHS và Cleveland Clinic, bốn loại này thường khác nhau như sau:
| Là gì | Trông như thế nào | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Khí hư bình thường | Loãng, trong hoặc trắng sữa, không có mùi khó chịu | Không cần làm gì, trừ khi có thay đổi |
| Nút nhầy | Đặc hơn, giống thạch, ra nhiều một lúc, từ trong đến hồng hoặc nâu | Ghi lại và để ý các dấu hiệu khác |
| Máu báo | Chất nhầy lẫn chút máu, hồng, đỏ hoặc nâu | Để ý lượng máu |
| Nước ối | Trong và nhạt màu, rỉ liên tục hoặc chảy ồ ạt | Gọi bác sĩ hoặc bệnh viện |
Nước ối có thể khó phân biệt với nước tiểu, và lúc đầu có thể lẫn chút máu. Nếu không chắc mình đã vỡ ối chưa, hãy dùng băng vệ sinh, không dùng tampon, rồi gọi bệnh viện. Theo NHS, băng vệ sinh giúp nữ hộ sinh kiểm tra màu nước ối. Bài vỡ ối giải thích những gì thường xảy ra tiếp theo.
Bung nút nhầy bao lâu thì sinh?
Nút nhầy là một trong các dấu hiệu sắp sinh, nhưng không cho biết chính xác ngày giờ. Các nguồn dưới đây mô tả thời gian hơi khác nhau:
- ACOG (Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) cho biết nút nhầy bị đẩy ra khi cổ tử cung bắt đầu mở. Việc này có thể xảy ra vài ngày trước chuyển dạ hoặc ngay lúc chuyển dạ bắt đầu.
- NHS cho biết chuyển dạ có thể đến nhanh hoặc vài ngày sau.
- Cleveland Clinic cho biết chuyển dạ có thể bắt đầu trong vài giờ hoặc vài ngày, đôi khi vài tuần sau.
Theo Cleveland Clinic, phần lớn mẹ bầu bung nút nhầy sau tuần 37, có thể vài ngày hoặc vài tuần trước ngày dự sinh. Có người đến pha hoạt động của chuyển dạ mới bung nút nhầy. Cũng có thể bạn chuyển dạ mà không hề thấy nút nhầy.
Bung nút nhầy cũng không cho biết cổ tử cung đã mở mấy phân. Cổ tử cung có thể mở vài phân trước khi nút nhầy ra, và nút nhầy có thể ra vào bất kỳ lúc nào trong quá trình mở.
Cơn gò nói lên nhiều hơn. Theo ACOG, cơn gò chuyển dạ đến theo nhịp đều đặn và ngày càng sát nhau. Những thay đổi khác đáng để ý có trong bài dấu hiệu sắp sinh.
Bung nút nhầy rồi nên làm gì?
Nếu bạn chưa đủ 37 tuần và nghĩ mình đã bung nút nhầy, hãy gọi bác sĩ hoặc bệnh viện. Theo Cleveland Clinic, đây có thể là dấu hiệu chuyển dạ sớm hoặc biến chứng khác. Nếu không chắc thứ mình thấy có phải nút nhầy không, bạn luôn có thể gọi và mô tả.
- Ghi lại màu sắc, lượng và độ đặc, hoặc chụp ảnh. Theo Cleveland Clinic, việc này giúp bác sĩ đánh giá đó có phải là máu báo không.
- Nếu bạn đã đủ 37 tuần và không có triệu chứng nào khác, bác sĩ có thể không thấy gì đáng lo. Cleveland Clinic cho biết thường không cần kiêng gì, miễn là chưa vỡ ối. Hãy hỏi bác sĩ về trường hợp của riêng bạn.
- Khi gọi, hãy nói bạn đang mang thai bao nhiêu tuần, bạn thấy gì và lúc nào, có cơn gò hay rỉ nước không.
Cleveland Clinic liệt kê thêm các dấu hiệu cho thấy sắp chuyển dạ:
- đau quặn như đau bụng kinh, lúc có lúc không
- tức nặng vùng chậu hơn khi em bé tụt xuống thấp
- cơn gò mạnh dần và dày dần
- vỡ ối
Khi có cơn gò, hãy bấm giờ để xem chúng có thành nhịp đều không. Công cụ đếm cơn gò trực tuyến miễn phí cho thấy mỗi cơn kéo dài bao lâu và các cơn cách nhau bao lâu. Ứng dụng Contraction Timer làm điều tương tự trên điện thoại, và bài cách ứng dụng tính cơn gò giải thích các con số được tính ra sao. Khi cơn gò đã đều, bài dấu hiệu sắp sinh cần nhập viện giúp bạn quyết định lúc nào nên vào viện.
Gọi ngay, dù cơn gò đang thế nào
Đừng chờ cơn gò đều nếu bạn gặp một trong những điều dưới đây. Hãy gọi ngay cho nữ hộ sinh, bác sĩ hoặc phòng sinh, dù ngày hay đêm. Danh sách dựa theo NHS và ACOG.
- Vỡ ối, kể cả khi bạn chưa có cơn gò.
- Nước ối có màu hoặc có mùi hôi.
- Ra máu ở âm đạo. Một chút máu lẫn trong nút nhầy có thể là bình thường; nếu ra nhiều hơn, hãy gọi.
- Em bé cử động ít hơn bình thường.
- Đau dữ dội và liên tục, không dịu đi giữa các cơn gò.
- Sốt từ 38 °C trở lên.
- Bạn chưa đủ 37 tuần và nghĩ mình có thể đang chuyển dạ.
- Có cơn gò kéo dài hơn 2 phút, hoặc có từ 6 cơn gò trở lên trong 10 phút.
- Bạn không chắc hoặc lo lắng. Bạn có thể gọi bất cứ lúc nào.
Gọi cấp cứu 115 nếu bạn có cảm giác muốn rặn rất mạnh và nghĩ em bé sắp ra ngay.
Nguồn của danh sách: NHS: Signs that labour has begun (2023); NHS: Pregnancy symptoms you need to get help for; ACOG: How to tell when labor begins
Câu hỏi thường gặp
Bung nút nhầy trông như thế nào?
Cleveland Clinic mô tả nút nhầy là một cục chất nhầy đặc, dai, giống thạch, tổng cộng khoảng 1 đến 2 thìa canh. Nút nhầy có thể trong, trắng đục hoặc lẫn màu hồng, đỏ hay nâu, ra một lần hoặc thành nhiều mảnh nhỏ theo thời gian. Trông nó giống đờm đặc khi bạn bị cảm.
Bung nút nhầy bao lâu thì sinh?
Mỗi người một khác. Theo NHS, chuyển dạ có thể đến nhanh hoặc vài ngày sau. Cleveland Clinic cho biết có thể là vài giờ, vài ngày, đôi khi vài tuần. Cơn gò đều đặn và ngày càng sát nhau, hoặc vỡ ối, là dấu hiệu chuyển dạ rõ hơn.
Bung nút nhầy màu nâu có sao không?
Theo Cleveland Clinic, nút nhầy có thể lẫn chút máu nên có màu hồng, đỏ hoặc nâu. Vài vệt nâu trong chất nhầy nằm trong mô tả đó. Hãy gọi bác sĩ hoặc bệnh viện ngay nếu máu đỏ tươi hoặc nhiều hơn vài vệt, nếu bạn chưa đủ 37 tuần hoặc thấy rỉ nước.
Nút nhầy và máu báo có giống nhau không?
Rất gần nhau. NHS gọi chung là “show” khi nút nhầy bong ra. Cleveland Clinic phân biệt kỹ hơn: nút nhầy chủ yếu là chất nhầy, còn máu báo chủ yếu là máu từ cổ tử cung, có thể lẫn chút nhầy. Theo Cleveland Clinic, tổng lượng máu báo không nên quá một hai thìa canh.
Bung nút nhầy là mở mấy phân?
Không có con số cố định. Theo Cleveland Clinic, cổ tử cung có thể mở vài phân mà nút nhầy vẫn chưa ra, và nút nhầy có thể ra vào bất kỳ lúc nào trong quá trình mở. Muốn biết cổ tử cung mở bao nhiêu, bác sĩ hoặc nữ hộ sinh cần khám cho bạn.
Bung nút nhầy cần kiêng gì?
Thường không cần kiêng gì đặc biệt. Cleveland Clinic cho biết từ tuần 37 trở đi, nếu chưa vỡ ối, thường không có gì phải tránh. Hãy hỏi bác sĩ xem trường hợp của bạn có khác không, và gọi ngay nếu bạn chưa đủ 37 tuần.
Nguồn
- Cleveland Clinic: Mucus Plug (2024)
- Cleveland Clinic: Bloody Show (2025)
- ACOG: How to Tell When Labor Begins, patient FAQ (reviewed 2025)
- NHS: Signs that labour has begun (2023)
- NHS: Vaginal discharge in pregnancy (2024)
Bài viết này không thay thế tư vấn y tế. Khi còn băn khoăn, hãy gọi bệnh viện, bác sĩ hoặc nữ hộ sinh. Trường hợp khẩn cấp, gọi cấp cứu 115.
