Έσπασαν τα νερά: πώς το καταλαβαίνετε και τι κάνετε μετά

Ίσως νιώσατε ένα «σκάσιμο» και μετά μια απότομη ροή. Ή το εσώρουχό σας είναι υγρό εδώ και μία ώρα και δεν μπορείτε να καταλάβετε αν έσπασαν τα νερά.

Αν πιστεύετε ότι έσπασαν τα νερά, τηλεφωνήστε στη μαία, στον γιατρό σας ή στο μαιευτήριο, ακόμη κι αν δεν έχετε συσπάσεις. Στις περισσότερες εγκυμοσύνες ξεκινά πρώτα ο τοκετός. Στο τέλος της εγκυμοσύνης, τα νερά σπάνε πριν από τον τοκετό σε περίπου 8% των εγκυμοσυνών (ACOG). Οι γιατροί το λένε ρήξη θυλακίου ή ρήξη υμένων· είναι το ίδιο πράγμα.

Σημάδια ότι έσπασαν τα νερά

Το μωρό μεγαλώνει μέσα σε έναν σάκο γεμάτο υγρό, τον αμνιακό σάκο ή θυλάκιο. Όταν σκίζεται, το αμνιακό υγρό τρέχει από τον κόλπο. Κάποιες γυναίκες νιώθουν ένα «σκάσιμο» και μετά μια ροή που δεν μπορούν να ελέγξουν. Άλλες προσέχουν μόνο μια αργή διαρροή ή βρεγμένο εσώρουχο. Το σπάσιμο των νερών από μόνο του δεν πονάει.

Σημάδια που δείχνουν αμνιακό υγρό, κατά την Cleveland Clinic:

• υγρό λεπτόρρευστο σαν νερό, όχι πηχτό και κολλώδες
• υγρό διάφανο ή ανοιχτοκίτρινο, χωρίς οσμή
• διαρροή που δεν μπορείτε να σταματήσετε ή να συγκρατήσετε
• περισσότερο υγρό όταν σηκώνεστε, κινείστε ή έχετε σύσπαση
• συσπάσεις που δυναμώνουν μετά τη διαρροή, αν ο τοκετός έχει ήδη ξεκινήσει

Η ποσότητα διαφέρει. Κοντά στην πιθανή ημερομηνία τοκετού υπάρχει λιγότερο υγρό από ό,τι λίγες εβδομάδες νωρίτερα: περίπου 2,5 φλιτζάνια στις 40 εβδομάδες (Cleveland Clinic). Το κεφάλι του μωρού μπορεί επίσης να λειτουργεί σαν φελλός στον τράχηλο. Έτσι, μια μικρή αλλά συνεχής διαρροή αμνιακού υγρού μπορεί κι αυτή να σημαίνει ότι έσπασαν τα νερά.

Αμνιακό υγρό, ούρα ή εκκρίσεις;

Προς το τέλος της εγκυμοσύνης είναι δύσκολο να ξεχωρίσετε αν οι σταγόνες στο εσώρουχο είναι αμνιακό υγρό, ούρα ή κολπικές εκκρίσεις (Cleveland Clinic). Αυτές οι διαφορές βοηθούν:

	Αμνιακό υγρό	Ούρα
Όψη	Διάφανο ή ανοιχτοκίτρινο, λεπτόρρευστο	Συνήθως πιο σκούρο κίτρινο
Οσμή	Συνήθως καμία	Χαρακτηριστική οσμή ούρων
Μπορείτε να το συγκρατήσετε;	Όχι	Ναι
Συνεχίζει να τρέχει;	Ναι, συχνά όταν κινείστε ή με μια σύσπαση	Όχι, η κύστη αδειάζει και γεμίζει αργά

Οι εκκρίσεις είναι συνήθως πηχτές και κολλώδεις. Το βλεννώδες πώμα μπορεί να φανεί σαν έκκριση διάφανη, ροζ ή ελαφρώς ματωμένη (ACOG). Ο οδηγός για το βλεννώδες πώμα εξηγεί πώς διαφέρει από τα νερά.

Αν ακόμη δεν είστε σίγουρη, η Cleveland Clinic προτείνει αυτόν τον έλεγχο:

1. Βάλτε μια καθαρή σερβιέτα (όχι ταμπόν).
2. Ξαπλώστε για 15 έως 30 λεπτά.
3. Σηκωθείτε και δείτε αν τρέχει υγρό.

Αν τρέχει, είναι πιθανότερο να είναι αμνιακό υγρό. Σημειώστε το χρώμα, την ποσότητα και αν μυρίζει. Μόνο η μαία ή ο γιατρός μπορεί να το επιβεβαιώσει, για παράδειγμα με εξέταση με κολποδιαστολέα ή με ταινία που αντιδρά στο αμνιακό υγρό.

Τι χρώμα έχει το αμνιακό υγρό;

Κοιτάξτε το υγρό στη σερβιέτα. Θα σας ρωτήσουν νωρίς για το χρώμα, γιατί τους βοηθά να αποφασίσουν πόσο γρήγορα πρέπει να σας δουν.

Χρώμα	Τι μπορεί να σημαίνει	Τι κάνετε
Διάφανο ή ανοιχτοκίτρινο	Φυσιολογικό	Τηλεφωνήστε και ακολουθήστε τις οδηγίες
Λίγο ροζ στην αρχή	Λίγο αίμα, που μπορεί να εμφανιστεί όταν σπάνε τα νερά	Τηλεφωνήστε και αναφέρετέ το
Πράσινο ή καφέ	Μηκώνιο (τα πρώτα κόπρανα του μωρού) στο υγρό, που μπορεί να είναι σημάδι στρες	Τηλεφωνήστε και πηγαίνετε τώρα
Με αίμα, ή έχετε αιμορραγία	Χρειάζεται άμεσο έλεγχο	Πηγαίνετε τώρα· σε έντονη αιμορραγία καλέστε το 112 ή το ΕΚΑΒ (166) (NHS)
Άσχημη οσμή, ή αλλάζει αργότερα το χρώμα ή η οσμή	Μπορεί να είναι πρώιμο σημάδι λοίμωξης	Τηλεφωνήστε αμέσως

Η οδηγία του NICE αναφέρει το υγρό με μηκώνιο ή με αίμα, την κολπική αιμορραγία και το δύσοσμο υγρό ανάμεσα στους λόγους για άμεση εξέταση από κοντά. Για πράσινο υγρό, το HealthLinkBC συμβουλεύει να πάτε στο νοσοκομείο. Αν δεν μπορείτε να κρίνετε το χρώμα, κρατήστε τη σερβιέτα για να τη δει η μαία (NHS).

Έσπασαν τα νερά: τι κάνετε μετά

1. Σημειώστε την ώρα.
2. Βάλτε σερβιέτα, όχι ταμπόν, για να φαίνεται το χρώμα.
3. Τηλεφωνήστε στη μαία, στον γιατρό σας ή στο μαιευτήριο, ακόμη κι αν δεν έχετε συσπάσεις.
4. Ακολουθήστε τις οδηγίες τους. Οι οδηγίες του ACOG για τις έγκυες αναφέρουν το «έσπασαν τα νερά και δεν έχετε συσπάσεις» ως λόγο να πάτε στο νοσοκομείο.

Στο τηλέφωνο περιμένετε ερωτήσεις όπως αυτές (Cleveland Clinic, NICE):

• Πότε έγινε;
• Πόσο υγρό βγήκε, τι χρώμα έχει και μυρίζει;
• Έχετε συσπάσεις;
• Κινείται το μωρό όπως συνήθως;
• Έχετε αιμορραγία ή συνεχή πόνο;
• Βγήκατε θετική στον στρεπτόκοκκο ομάδας Β;
• Σε ποια εβδομάδα είστε και πώς είναι γυρισμένο το μωρό;

Στη Βρετανία, η τηλεφωνική αξιολόγηση κατά το NICE ρωτά πότε έσπασαν τα νερά και ελέγχει για παράγοντες κινδύνου. Αν υπάρχει κάποιος, το NICE συστήνει να πάτε αμέσως για επείγουσα εξέταση. Εκτός από τα σημάδια παραπάνω, η λίστα του περιλαμβάνει:

• το μωρό είναι με τα πόδια ή τον πισινό κάτω ή είναι πλάγια
• έχετε στρεπτόκοκκο ομάδας Β και πλάνο για αντιβίωση στον τοκετό
• δεν νιώθετε καλά
• η ομάδα σας έχει βρει ότι το μωρό δεν μεγαλώνει όπως αναμενόταν ή ότι ο πλακούντας είναι χαμηλά

Το NICE συστήνει την ίδια επείγουσα εξέταση αν κάτι δεν είναι ξεκάθαρο. Χωρίς παράγοντες κινδύνου, κατά το NICE πρέπει να σας δουν μέσα σε 12 ώρες, νωρίτερα αν ανησυχείτε ή θέλετε πρόκληση τοκετού.

Στο μαιευτήριο ελέγχουν αν είναι πράγματι αμνιακό υγρό και πώς είναι το μωρό. Αν η ρήξη των υμένων είναι βέβαιη, το NICE συστήνει να μη γίνει εξέταση με κολποδιαστολέα· αν δεν είναι βέβαιη, η εξέταση αυτή μπορεί να την επιβεβαιώσει. Οι δακτυλικές εξετάσεις αποφεύγονται όσο δεν έχετε συσπάσεις.

Έσπασαν τα νερά χωρίς συσπάσεις: πόσο μπορείτε να περιμένετε;

Ο τοκετός συχνά ακολουθεί σύντομα. Το ACOG σημειώνει ότι οι περισσότερες γυναίκες μπαίνουν σε τοκετό μέσα σε λίγες ώρες αφού σπάσουν τα νερά. Το NICE λέει ότι το 60% μπαίνει σε τοκετό μέσα σε 24 ώρες.

Ο χρόνος μετρά, γιατί χωρίς το υγρό γύρω από το μωρό ο κίνδυνος λοίμωξης αυξάνεται λίγο (NHS). Το NICE υπολογίζει τον κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης του νεογνού μετά από ρήξη υμένων πριν από τον τοκετό, στο τέλος της εγκυμοσύνης, σε 1%. Με ακέραιους υμένες είναι 0,5%. Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο μεγαλώνει ο χρόνος από τη ρήξη ως τη γέννα.

Γι’ αυτό συζητιέται η πρόκληση τοκετού. Το NICE δίνει επιλογή: πρόκληση το συντομότερο δυνατό ή αναμονή έως περίπου 24 ώρες. Αν ο τοκετός δεν έχει ξεκινήσει ως τότε, προτείνεται πρόκληση. Αν βγήκατε θετική στον στρεπτόκοκκο ομάδας Β σε αυτή την εγκυμοσύνη, το NICE προτείνει άμεση πρόκληση. Στις ΗΠΑ, το ACOG αναφέρει τη ρήξη των υμένων πριν από τον τοκετό ανάμεσα στους ιατρικούς λόγους για πρόκληση. Το πότε αποφασίζεται μαζί με την ομάδα σας.

Αν περιμένετε να ξεκινήσει ο τοκετός, το NICE και το NHS συμβουλεύουν:

• μετράτε τη θερμοκρασία κάθε 4 ώρες όσο είστε ξύπνια και αναφέρετε αν ανέβει. Το NHS λέει ότι αυτό είναι συνήθως πάνω από 37,5 °C, ρωτήστε όμως την ομάδα σας ποιο νούμερο ισχύει για εσάς.
• αναφέρετε αμέσως κάθε αλλαγή στο χρώμα ή στην οσμή του υγρού
• τηλεφωνείτε αμέσως αν το μωρό κινείται λιγότερο από ό,τι συνήθως
• το μπάνιο και το ντους δεν συνδέονται με περισσότερες λοιμώξεις, η σεξουαλική επαφή όμως μπορεί

Όταν ξεκινήσουν οι συσπάσεις, μετρήστε τις. Το δωρεάν online χρονόμετρο λειτουργεί στον browser. Η εφαρμογή σας ειδοποιεί όταν οι συσπάσεις φτάσουν τον κανόνα 5-1-1. Ο οδηγός πότε πάμε στο μαιευτήριο εξηγεί το επόμενο βήμα και τα στάδια τοκετού τι ακολουθεί. Αν έχετε χρόνο, ολοκληρώστε τη βαλίτσα του μαιευτηρίου.

Πρόωρη ρήξη υμένων: όταν τα νερά σπάνε πριν από τον τοκετό

Όταν τα νερά σπάνε πριν ξεκινήσει ο τοκετός, οι γιατροί μιλούν για ρήξη των υμένων πριν από τον τοκετό (στα αγγλικά PROM). Θα ακούσετε και τον όρο «πρόωρη ρήξη υμένων»· σημαίνει το ίδιο (ACOG). Όταν συμβαίνει πριν από την 37η εβδομάδα, λέγεται πρόωρη ρήξη υμένων πριν από την τελειομηνία (PPROM).

Το ACOG υπολογίζει ότι η ρήξη υμένων πριν από τον τοκετό στο τέλος της εγκυμοσύνης συμβαίνει σε περίπου 8% των εγκυμοσυνών. Η ρήξη πριν από την 37η εβδομάδα αφορά περίπου 2% έως 3% των εγκυμοσυνών στις ΗΠΑ. Είναι διαφορετική κατάσταση, γιατί το μωρό μπορεί να γεννηθεί πρόωρα. Αν σπάσουν τα νερά πριν από την 37η εβδομάδα, τηλεφωνήστε αμέσως στο μαιευτήριο.

Πρόπτωση ομφαλίου λώρου: αν δείτε ή νιώσετε τον λώρο

Σπάνια, ο ομφάλιος λώρος γλιστρά μέσα από τον τράχηλο αφού σπάσουν τα νερά. Το RCOG υπολογίζει την πρόπτωση του λώρου σε 0,1% έως 0,6% των γεννήσεων. Αν δείτε ή νιώσετε τον λώρο στον κόλπο, καλέστε αμέσως το 112 ή το ΕΚΑΒ (166). Η οδηγία του RCOG περιγράφει επείγουσα μεταφορά με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Όσο περιμένετε, συμβουλεύει να μείνετε στα γόνατα με το στήθος χαμηλά.