Vluchttas bevalling: checklist voor jou, je baby en je partner

Een vluchttas voor de bevalling, ook wel vluchtkoffer, bevaltas of ziekenhuistas genoemd, inpakken is iets concreets dat je in de laatste weken kunt doen. Dan hoef je op de dag dat de bevalling begint niet meer aan de tas te denken. Hij hoeft niet groot te zijn: bij een poliklinische bevalling of in een geboortecentrum ga je meestal binnen twee tot vier uur na de geboorte weer naar huis (KNOV). Deze checklist loopt langs je papieren, wat je meeneemt voor de bevalling en daarna, je baby, je partner en wat je thuis klaar moet hebben voor de kraamzorg.

Vluchttas bevalling: wanneer pak je in?

De KNOV raadt aan om vanaf 37 weken een bevaltas of -koffer klaar te zetten, ook als je thuis wilt bevallen. Slechts vijf van de honderd baby’s worden op de uitgerekende datum geboren (KNOV). De NHS adviseert de tas minstens drie weken voor de uitgerekende datum klaar te hebben, Scripps Health minstens een maand ervoor en de Australische Better Health Channel rond 36 weken.

Leg de tas op een handige plek, zoals een gangkast of de kofferbak van je auto (ACOG), en zorg dat je partner weet waar hij staat. Een briefje bovenop kan opsommen wat je op het laatste moment nog toevoegt, zoals je telefoonoplader en je bril. Bij een poliklinische bevalling ga je met eigen vervoer naar het ziekenhuis (KNOV). Zoek dus uit hoe lang de rit duurt, ook in de spits (ACOG).

Tussen 30 en 36 weken bespreekt je verloskundige met je wanneer je belt, en ze is 24 uur per dag bereikbaar (KNOV). Sla het nummer van de praktijk en het spoednummer op in je telefoon en vul het ook in de Contraction Timer-app in. Past je weeënpatroon bij de regel die je hebt gekozen, zoals 5-1-1, dan geeft de app je een seintje, en vanuit dat seintje kun je je verloskundige meteen bellen. Zo rekent de app laat zien hoe de app aan de cijfers komt.

Papieren en andere dingen die bovenop moeten

Doe deze in een map bovenop je tas. De Cleveland Clinic raadt een map aan, ook voor de papieren die je tijdens je verblijf krijgt. De lijst volgt de KNOV, aangevuld met de NHS, de Cleveland Clinic en Scripps Health.

• Je identiteitskaart
• Je zorgpas of de persoonlijke app van je zorgverzekering
• Je zwangerschapskaart en andere zwangerschapspapieren die je van je verloskundige krijgt
• Je bevalplan, liefst geprint
• Een lijst met de medicijnen die je gebruikt
• Telefoonnummers van mensen die je wilt bellen, opgeschreven voor het geval je telefoon leeg raakt
• Je telefoon en een extra lange oplader of een powerbank
• Een muntje voor de rolstoel in het ziekenhuis
• Je fototoestel, als je daarvoor je telefoon niet wilt gebruiken

Wat neem je mee voor de bevalling?

Voor de bevalling zelf pak je dingen in waarmee je het comfortabel hebt en kunt bewegen (NHS, Scripps Health).

• Losse, makkelijke kleding om in te bevallen
• Een badjas en slippers of teenslippers die je ook onder de douche kunt dragen
• Sokken
• Lippenbalsem
• Een massageapparaatje of een tennisbal
• Muziek, met koptelefoon of een klein speakertje
• Snacks, drinken en een waterfles
• Een ventilatortje of waterspray om af te koelen
• Je bril, als je gewoonlijk lenzen draagt
• Een TENS-apparaat met reservebatterijen, als je dat wilt gebruiken
• Een horloge met secondewijzer om weeën mee te timen (Better Health Channel)

De KNOV noemt licht verteerbare snacks. Vraag je verloskundige of het ziekenhuis wat je mag eten en drinken voordat je een grote tas vol eten inpakt.

Wat neem je mee voor na de bevalling?

Bij een poliklinische bevalling of in een geboortecentrum ga je meestal binnen twee tot vier uur naar huis (KNOV). Dan heb je vooral kleding voor de terugreis nodig. Word je opgenomen, bijvoorbeeld omdat je bevalling medisch wordt (KNOV), dan heb je meer nodig. De lijst van de NHS voor een verblijf:

• Nachtkleding die van voren open kan of los zit, als je borstvoeding wilt geven
• Drie keer comfortabele kleding om te verschonen
• Vijf of zes onderbroeken, wegwerpondergoed kan handig zijn
• Twee of drie bh’s, ook voedings-bh’s als je borstvoeding wilt geven
• Zoogcompressen en tepelcrème
• Twee pakken extra absorberend kraamverband
• Toiletspullen zoals tandenborstel, tandpasta, haarborstel en deodorant
• Een slaapmasker voor als het op de afdeling licht blijft
• Je eigen kussen en een handdoek
• Je borstkolf en schone onderdelen, als je wilt kolven
• Losse, makkelijke kleding voor de terugreis
• Iets voor de rustige uren, zoals een boek of podcasts
• Een extra tas voor de was

Bij een geplande keizersnede voegt de Better Health Channel toe:

• Ruim ondergoed dat niet op de wond zit
• Kleding zonder taille, zoals een los jurkje
• Droogshampoo en mondwater, om je op te frissen als je niet uit bed kunt

Thuis, geboortecentrum of poliklinisch: kraampakket en bedverhogers

Of je nu thuis, in een geboortecentrum of poliklinisch bevalt, je moet thuis een kraampakket hebben en je bed op bedverhogers zetten (KNOV). Wie thuis wil bevallen, zorgt volgens de KNOV vóór 37 weken ook voor:

• Twee aluminium kruiken
• Een digitale thermometer
• Schone handdoeken
• Twee emmers en vuilniszakken
• Stromend water op dezelfde verdieping
• Een bevaltas, voor als je toch naar het ziekenhuis moet
• Spullen voor je baby, zoals luiers, gewassen kleertjes en hydrofiele doeken

Sommige spullen zitten standaard in het kraampakket van je zorgverzekeraar. Krijg je geen kraampakket via je zorgverzekering, dan koop je de spullen van de basischecklist voor een thuisbevalling zelf bij de drogist of apotheek, zoals matjes om je bed te beschermen, vuilniszakken en een navelklem of cordring. Ook als je in het ziekenhuis of een geboortecentrum wilt bevallen, is het handig die basisspullen in huis te hebben. Het kan zijn dat je toch thuis bevalt, en sommige bevallingen gaan zo snel dat er geen tijd meer is om naar het ziekenhuis te gaan (KNOV).

Vluchttas voor je baby

Wat je baby nodig heeft, hangt af van je ziekenhuis. Volgens de Cleveland Clinic is in de VS alles wat je baby in het ziekenhuis nodig heeft aanwezig. De NHS-lijst voor ouders in het Verenigd Koninkrijk bevat wel luiers, doekjes en kleding. Pak in elk geval in voor de terugreis:

• Een outfit voor de terugreis, en een maat groter voor het geval de kleinste maat te klein is
• Rompertjes, hemdjes en pyjama’s
• Een mutsje, krabwantjes en sokjes
• Een overall of een warme laag als het koud is
• Luiers en doekjes of watten, als het ziekenhuis ze niet geeft
• Hydrofiele doeken
• Een deken voor de rit naar huis
• Het autostoeltje

Het autostoeltje voor de terugreis

Ga je met de auto naar huis, dan heb je een autostoeltje voor je baby nodig. Het staat ook op de lijst van de KNOV. De American Academy of Pediatrics (AAP) zegt dat alle baby’s achterwaarts gericht moeten rijden, vanaf de eerste rit naar huis. Zet een achterwaarts gericht stoeltje nooit op de voorstoel van een auto met een actieve airbag aan de passagierskant.

De ACOG noemt het regelen en goed installeren van het autostoeltje bij de dingen die je vóór de bevalling doet. De AAP raadt aan het stoeltje al voor de geboorte te laten nakijken door een gecertificeerde “child passenger safety technician”, een opgeleide specialist in autostoeltjes, zoals die er in de VS zijn. Installeer het stoeltje een paar weken eerder, zodat niemand op de parkeerplaats van het ziekenhuis hoeft uit te zoeken hoe de gespen werken.

Vluchttas voor je partner

Een bevalling kan lang duren. Volgens de KNOV duurt ze bij een eerste kind 12 tot 24 uur, en in hoe lang duurt een wee lees je meer over de duur van weeën. Ook je partner heeft dus spullen nodig (NHS):

• Kleding om te verschonen en gemakkelijke nachtkleding
• Slippers en sokken
• Tandenborstel, tandpasta en deodorant
• Telefoon en oplader
• Snacks en drinken
• Kleingeld voor parkeren en de automaat
• Eigen medicijnen
• Een reservebril of lenzen, als je partner die draagt
• Een zwembroek, als je partner met je mee in het bevalbad gaat

Wat het ziekenhuis meestal regelt

Ziekenhuizen verschillen in wat ze geven en wat je zelf meeneemt. De Cleveland Clinic noemt een paar dingen die je in de VS meestal thuis kunt laten: luiers en doekjes voor je baby, netbroekjes en verband voor jou, en sieraden en andere waardevolle spullen. Scripps Health geeft ook een borstkolf als je die in het ziekenhuis nodig hebt. De Better Health Channel schrijft dat het per ziekenhuis verschilt wat ze geven en wat je mag meenemen. Vraag het je verloskundige of het ziekenhuis, of kijk op de lijst die je krijgt. Laat ook ruimte in je tas voor alles wat je mee naar huis krijgt (Cleveland Clinic).

Is je tas nog niet klaar als de bevalling begint?

Een half gepakte tas is nooit een reden om te wachten, want iemand kan later spullen brengen. Tekenen dat de bevalling kan beginnen zijn weeën, gebroken vliezen en een “show”, wanneer de slijmprop loskomt (NHS). Bij regelmatige weeën volg je de belinstructies van je verloskundige. In wanneer bel je de verloskundige lees je hoe dat in Nederland werkt, en in weeën timen hoe je ze bijhoudt.