Jak liczyć skurcze porodowe: co mierzyć i kiedy jechać do szpitala

Brzuch twardnieje, napina się i po chwili puszcza. Kilka minut później dzieje się to znowu, a Ty zaczynasz się zastanawiać, czy to już poród. Do liczenia skurczów porodowych wystarczy zegarek. Zapisane godziny pokażą rytm, który potem opiszesz położnej lub lekarzowi.

Mierzysz dwie rzeczy. Czas trwania mówi, jak długo trwa jeden skurcz. Odstęp mówi, jak często pojawiają się skurcze, licząc od początku jednego do początku następnego. Z czasem te dwie liczby pokazują, czy poród się rozkręca.

Co mierzysz: czas trwania i odstęp

Czas trwania liczysz od chwili, gdy czujesz, że skurcz się zaczyna, do momentu, gdy brzuch znów robi się miękki. Odstęp liczysz od początku jednego skurczu do początku następnego. Tak opisują to Cleveland Clinic i OHSU, a Cleveland Clinic radzi liczyć w sekundach, bo tak jest najprościej.

Przykład: skurcz zaczyna się o 2:10 w nocy i kończy o 2:11. Następny zaczyna się o 2:16. Pierwszy skurcz trwał więc minutę, a odstęp wynosi 6 minut. Pięć minut pomiędzy to Twoja przerwa.

Łatwo pomylić się i liczyć od końca jednego skurczu do początku następnego. Mierzysz wtedy tylko przerwę, a skurcze wydają się częstsze, niż są naprawdę. W przykładzie wyżej zapisałabyś 5 minut zamiast 6.

Kiedy zacząć liczyć skurcze

Nie musisz mierzyć każdego stwardnienia brzucha. Skurcze Braxtona-Hicksa mogą pojawiać się przez wiele tygodni przed porodem. Zwykle nie mają rytmu i nie stają się częstsze (ACOG). Na początku porodu skurcze często przychodzą nieregularnie albo pojawiają się i cichną. Kaiser Permanente radzi wtedy zająć się czymś przyjemnym, na przykład posłuchać muzyki, pójść na spacer albo wziąć ciepły prysznic, a w nocy odpocząć lub się przespać. Jeśli nie wiesz, czy czujesz skurcze porodowe, zajrzyj do artykułów o skurczach Braxtona-Hicksa i skurczach przepowiadających.

Liczyć warto, gdy skurcze stają się regularniejsze, silniejsze albo zaczynają układać się w rytm (healthdirect). OHSU radzi zacząć po kilku skurczach z rzędu. Boston Medical Center podaje prostą wskazówkę: zacznij mierzyć, gdy skurcze są już tak silne, że w ich trakcie nie możesz rozmawiać ani się śmiać.

Przed 37. tygodniem ciąży OHSU prosi, żebyś przy pierwszych oznakach porodu od razu skontaktowała się z lekarzem lub położną. Australijski serwis healthdirect radzi w takiej sytuacji natychmiast zadzwonić do szpitala albo do położnej, jeśli masz skurcze.

Jak liczyć skurcze porodowe krok po kroku

1. Gdy skurcz się zaczyna, zapisz godzinę albo dotknij przycisku w liczniku.
2. Gdy słabnie, a brzuch znów robi się miękki, zapisz godzinę jeszcze raz.
3. Gdy zacznie się następny skurcz, zapisz także tę godzinę. Różnica między dwiema godzinami początku to odstęp.
4. Mierz kilka skurczów z rzędu i patrz, jak odstęp i czas trwania zmieniają się w ciągu ostatniej godziny.
5. Zanotuj, jak silny był każdy skurcz i czy skurcze pojawiają się dalej, gdy odpoczywasz, pijesz wodę albo chodzisz.

March of Dimes radzi zapisywać każdy odstęp i siłę skurczu. Warto też sprawdzić, czy skurcze trwają dalej, gdy odpoczywasz, pijesz albo się ruszasz. Skurcze przepowiadające mogą bowiem ustąpić, gdy chodzisz, odpoczywasz lub zmieniasz pozycję, a skurcze porodowe trwają mimo to (ACOG). Podobny sprawdzian podaje Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku. Prosi o przyjazd przy bolesnych, nasilających się skurczach, które nie mijają po odpoczynku, zmianie pozycji ani ciepłej kąpieli.

Po trzech skurczach Twoje notatki mogą wyglądać tak:

Początek	Czas trwania	Minuty od poprzedniego początku	Siła
2:10	60 sekund	pierwszy skurcz	średni
2:16	55 sekund	6	średni
2:21	65 sekund	5	silny

Cleveland Clinic radzi zapisywać godzinę początku i długość każdego skurczu, bo z notatkami łatwiej opisać lekarzowi lub położnej, jak przebiegają skurcze. Serwis healthdirect dodaje, że położna lub lekarz mogą zapytać, jak długo trwają skurcze, jak są silne i jak często się pojawiają. Polski standard opieki okołoporodowej także wymienia ocenę częstości, natężenia i czasu trwania skurczów wśród zadań osoby, która prowadzi poród. Jeśli odejdą wody, zapisz też godzinę, kolor i ilość płynu (healthdirect).

Nie musisz liczyć sama. Serwis healthdirect przypomina, że skurcze może mierzyć osoba, która Cię wspiera. Ty możesz wtedy skupić się na oddechu.

Aplikacja, licznik online czy kartka: czym liczyć skurcze

Sprawdzi się każdy sposób. Cleveland Clinic wymienia aplikację w telefonie albo kartkę i długopis, a healthdirect zegarek, zegar lub aplikację do liczenia skurczów. Różnią się tym, ile musisz liczyć w głowie w środku skurczu. Jeśli wolisz papier, przy artykule Skurcze porodowe co ile znajdziesz dziennik skurczów do wydruku z typowymi wartościami dla każdej fazy porodu.

	Kartka i długopis	Licznik online	Nasza aplikacja
Jak zapisujesz	Notujesz godzinę początku i końca	Dotykasz przycisku na początku i na końcu skurczu	Dotykasz przycisku na początku i na końcu albo tylko na początku
Co widzisz	To, co sama policzysz	Czas trwania i odstęp	Czas trwania, odstęp i średnią z ostatniej godziny
Reguła	Brak	Pokazuje, ile brakuje do 5-1-1	Powiadomienie przy 5-1-1, 4-1-1 lub Twojej własnej regule, z przyciskiem połączenia z porodówką
Gdzie zostają dane	Na kartce	W Twojej przeglądarce	W Twoim telefonie, bez zakładania konta

Licznik skurczów online wypróbujesz od razu na tej stronie. Działa według tych samych reguł co aplikacja, a artykuł Jak liczy aplikacja wyjaśnia, jak one działają. Na sam poród lepiej sprawdzi się bezpłatna aplikacja Contraction Timer. Działa offline i zapisuje każdy skurcz w Twoim telefonie. Skonfiguruj ją w ostatnich tygodniach ciąży: wpisz regułę swojego szpitala i numer na porodówkę. Jeśli szpital prosi o przyjazd przy skurczach co 10 minut, ustawisz to jako własną regułę. Dobry moment to pakowanie torby do porodu.

Co mówią Twoje liczby

W kolejnych fazach porodu skurcze stają się częstsze i silniejsze. ACOG opisuje skurcze porodowe jako regularne i z czasem coraz częstsze, a każdy trwa wtedy około 60 do 90 sekund. Na początku porodu są zwykle krótsze, około 30 do 45 sekund, i mogą przychodzić nieregularnie (Kaiser Permanente). W aktywnej fazie porodu Cleveland Clinic opisuje skurcze trwające od 40 do 70 sekund, pojawiające się co 3 do 5 minut. Podobny przebieg podaje wykład Kliniki Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku: na początku regularne skurcze co 10 do 15 minut, później co 3 do 5 minut, trwające pół minuty lub nieco dłużej. Wartości dla każdej fazy zebrał artykuł Ile trwa poród.

Co oznacza konkretny odstęp, od 10 minut do 3, wyjaśnia artykuł Skurcze co 5 minut, co 10 i co 3 minuty. Pojedyncza liczba niewiele mówi. Wszystkie wskazówki poniżej dotyczą rytmu, który utrzymuje się od jakiegoś czasu.

Kiedy zadzwonić albo jechać do szpitala

Szpitale nie stosują jednej wspólnej reguły. Pacjent.gov.pl, portal NFZ, radzi jechać do szpitala, gdy pojawią się skurcze porodowe albo odejdą wody płodowe. Konkretne liczby podają same szpitale, a niektóre polskie proszą o przyjazd wcześniej niż popularna reguła 5-1-1:

• Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny w Poznaniu: regularne skurcze co 10 minut lub częściej, gdy ciąża jest donoszona.
• Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku: bolesne i nasilające się skurcze co 8 do 10 minut lub częściej, które nie mijają po odpoczynku, zmianie pozycji ani ciepłej kąpieli.

Wskazówki amerykańskich szpitali dla pierwszego dziecka są późniejsze:

• OHSU (5-1-1): skurcze co 5 minut przez godzinę, każdy trwa około minuty.
• Boston Medical Center (4-1-1): skurcz co najmniej co 4 minuty, trwający około minuty, przez co najmniej godzinę.
• Kaiser Permanente: skurcze co 3 do 5 minut przez godzinę, tak bolesne, że w ich trakcie nie możesz rozmawiać ani chodzić.

Jeśli rodziłaś już wcześniej, te same szpitale radzą przyjechać wcześniej: OHSU przy odstępach od 5 do 10 minut przez godzinę, Kaiser Permanente co 5 do 7 minut, a Boston Medical Center co 5 do 6 minut. Brytyjski NHS radzi zadzwonić do położnej, gdy regularne skurcze pojawiają się co 5 minut lub częściej.

Zapytaj w swoim szpitalu, jaką regułę stosuje, najlepiej jeszcze podczas ciąży, i wpisz ją w aplikacji. Regułę 5-1-1 i samą decyzję o wyjeździe dokładniej opisuje artykuł Kiedy jechać do szpitala.