Skurcze Braxtona-Hicksa: od kiedy, jakie dają objawy i jak odróżnić je od porodowych

Brzuch nagle twardnieje, przez chwilę jest napięty jak piłka, a potem znowu mięknie. Może jest wieczór, termin porodu się zbliża, a Ty zastanawiasz się, czy to już. Takie twardnienie brzucha w ciąży to często skurcze Braxtona-Hicksa. Należą do zwykłego przebiegu ciąży i nie rozwierają szyjki macicy (Cleveland Clinic).

Najwięcej mówi to, co dzieje się z czasem. Skurcze Braxtona-Hicksa pozostają nieregularne i się nie nasilają. Skurcze porodowe łapią rytm: przychodzą w regularnych odstępach, coraz częściej, trwają coraz dłużej i są coraz silniejsze, cokolwiek robisz.

Czym są skurcze Braxtona-Hicksa?

To skurcze macicy, które pojawiają się na długo przed porodem. Medycyna Praktyczna (mp.pl) opisuje je jako czynność skurczową, która zwykle nie boli i niemal do końca ciąży jest nierytmiczna i sporadyczna. Według kalendarza ciąży mp.pl przygotowują macicę do porodu. Podobnie pisze Pregnancy, Birth and Baby, serwis informacyjny finansowany przez rząd Australii: skurcze wzmacniają mięśnie macicy przed porodem.

Szyjki macicy nie rozwierają. Część lekarzy i położnych uważa, że mogą ją zmiękczać i skracać, zauważa Cleveland Clinic. Nie każda kobieta w ogóle je odczuwa.

W codziennym języku skurcze Braxtona-Hicksa i skurcze przepowiadające często znaczą to samo. Mp.pl je rozróżnia: przepowiadającymi nazywa skurcze z samego końca ciąży, które mogą pojawiać się co 10 do 20 minut, z pewną regularnością, i lekko boleć („tzw. poród fałszywy”). Pacjent.gov.pl, serwis Ministerstwa Zdrowia i NFZ, opisuje je jako nieregularne, bolesne skurcze połączone z twardnieniem macicy, które ustępują po 1 do 2 godzinach. Jeśli skurcze przez kilka godzin wyglądają na regularne, a potem cichną, przeczytaj artykuł o skurczach przepowiadających.

Skurcze Braxtona-Hicksa: od kiedy?

Według mp.pl czynność skurczowa macicy pojawia się już w I trymestrze. Zwykle czujesz ją jednak później: „W 20. tygodniu ciąży mogą zacząć występować skurcze macicy odczuwane raczej jako napięcia”, pisze mp.pl w kalendarzu ciąży. Cleveland Clinic podaje, że skurcze Braxtona-Hicksa mogą zacząć się w II lub III trymestrze. Nebraska Medicine pisze, że możliwe są już od 20. tygodnia, ale częstsze są w tygodniach przed porodem, a Baylor Scott & White Health nazywa je bardzo częstymi w III trymestrze.

Pod koniec ciąży jest ich więcej. Według mp.pl w tygodniach od 37. do 40. aktywność skurczowa macicy się wzmaga, a skurcze Braxtona-Hicksa w końcu przechodzą w skurcze porodowe. Twardy brzuch w 24. czy 30. tygodniu ciąży może więc być czymś zwykłym. Przed 37. tygodniem zwracaj jednak uwagę, czy twardnienia nie stają się regularne i czy nie dochodzą do nich inne objawy porodu przedwczesnego, opisane niżej.

Jakie są objawy skurczów Braxtona-Hicksa i gdzie boli?

Nebraska Medicine opisuje je jako napinanie lub ściskanie w przedniej części brzucha. Brzuch twardnieje na krótko, zwykle na mniej niż minutę, a potem się rozluźnia. Cleveland Clinic porównuje to uczucie do łagodnego bólu miesiączkowego albo do nagłego napięcia w brzuchu. NHS, brytyjska publiczna służba zdrowia, pisze, że skurcze Braxtona-Hicksa mogą być nieprzyjemne, ale zwykle nie bolą.

Według Pregnancy, Birth and Baby trwają przeważnie około 30 sekund. Skurcze porodowe z czasem się wydłużają, a typowe wartości dla każdej fazy podaje artykuł Ile trwa poród. Nawet jeśli skurcz Braxtona-Hicksa jest nieprzyjemny, w jego trakcie zwykle możesz mówić i chodzić, pisze Cleveland Clinic.

Pomaga też to, gdzie go czujesz. Skurcze Braxtona-Hicksa czuć zwykle z przodu albo w dole brzucha, często w jednym miejscu. Baylor Scott & White Health zauważa, że skurcze porodowe często zaczynają się w dole pleców i przechodzą do przodu. U części kobiet idą odwrotnie, z brzucha do pleców.

Co wywołuje skurcze Braxtona-Hicksa?

Często mają konkretny powód. Baylor Scott & White Health jako najczęstszą przyczynę wymienia odwodnienie, a do tego:

• duży wysiłek albo dźwiganie czegoś ciężkiego
• pełny pęcherz
• seks
• ruchy dziecka
• infekcję, na przykład przeziębienie lub grypę

Nebraska Medicine dodaje, że możesz je częściej zauważać wieczorem i po wysiłku.

Jeśli masz ich dużo, najpierw przejrzyj tę listę. Czasem wystarczy pracowity dzień i za mało picia. Częste twardnienia, które pozostają nieregularne i mijają po odpoczynku i szklance wody, pasują do skurczów Braxtona-Hicksa. Twardnienia w regularnych odstępach to inna sprawa, zwłaszcza przed 37. tygodniem.

Skurcze Braxtona-Hicksa a skurcze porodowe

Rytm skurczów w ciągu godziny lub dłużej mówi dużo więcej niż jeden skurcz. Tabela zbiera to, co opisują Cleveland Clinic, Pregnancy, Birth and Baby, Nebraska Medicine i Baylor Scott & White Health.

	Skurcze Braxtona-Hicksa	Skurcze porodowe
Rytm	nieregularne, nie przychodzą coraz częściej	w regularnych odstępach, z czasem coraz częstsze
Czas trwania	często około 30 sekund, zwykle poniżej minuty	od 30 do 90 sekund, coraz dłuższe
Siła	nie nasilają się, raczej nieprzyjemne niż bolesne	coraz silniejsze, trudno w trakcie mówić lub chodzić
Gdzie je czujesz	z przodu lub w dole brzucha, często w jednym miejscu	brzuch i dół pleców, często od pleców do przodu
Spacer, odpoczynek, zmiana pozycji	często słabną, po położeniu się mogą ustać	trwają dalej, przy chodzeniu mogą się nasilać
Szyjka macicy	nie rozwiera się	rozwiera się

Cleveland Clinic dodaje, że skurczom Braxtona-Hicksa zwykle nie towarzyszą inne objawy porodu. Przy prawdziwym porodzie mogą odejść wody płodowe, może też pojawić się śluz podbarwiony krwią albo odejść czop śluzowy.

Obserwuj skurcze przez godzinę

Jeśli nie masz pewności, daj sobie godzinę. Mierz skurcze i w tym czasie spróbuj tego, co zwykle uspokaja skurcze Braxtona-Hicksa. Godzina daje tylko ogólny obraz. Czy szyjka macicy się rozwiera, sprawdzi lekarz lub położna w badaniu ginekologicznym albo w USG, zauważa March of Dimes.

Nie czekaj godziny, jeśli odeszły Ci wody, krwawisz albo dziecko rusza się mniej niż zwykle. To samo dotyczy regularnych twardnień przed 37. tygodniem (NHS).

1. Zacznij mierzyć. Zapisuj, kiedy zaczyna się każdy skurcz i jak długo trwa. Krok po kroku wyjaśnia to artykuł Jak liczyć skurcze, a dziennik skurczów do wydruku znajdziesz w artykule Skurcze porodowe: co ile.
2. Opróżnij pęcherz i wypij dużą szklankę wody. Pełny pęcherz i odwodnienie mogą wywoływać skurcze Braxtona-Hicksa.
3. Zmień to, co robisz. Jeśli długo stałaś, połóż się i odpocznij. Jeśli długo siedziałaś, przejdź się.
4. Weź ciepłą kąpiel lub prysznic albo zrób coś innego, co Cię odpręża.

Po godzinie spójrz na zapis:

• Jeśli skurcze osłabły, przychodzą rzadziej albo ustały, to wskazuje na skurcze Braxtona-Hicksa. Możesz odpocząć.
• Jeśli przychodzą dalej w regularnych odstępach, coraz częściej, dłużej lub mocniej, może zaczynać się poród. NHS radzi dzwonić do położnej lub szpitala przy regularnych skurczach co 5 minut lub częściej. Cleveland Clinic wymienia silne skurcze co mniej niż pięć minut przez godzinę i skurcze, przy których nie możesz chodzić ani mówić.

Niektóre polskie szpitale proszą o przyjazd wcześniej. Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny w Poznaniu wymienia regularne skurcze co 10 minut lub częściej. Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku prosi o zgłoszenie się przy bolesnych, nasilających się skurczach co najmniej co 8 do 10 minut, które nie mijają po odpoczynku, zmianie pozycji ani ciepłej kąpieli. Zapytaj w swoim szpitalu, jaką regułę stosuje. Popularną regułę 5-1-1 i inne sygnały opisuje artykuł Kiedy jechać do szpitala.

Bezpłatny licznik skurczów online policzy za Ciebie czas trwania i odstęp. Aplikacja Contraction Timer pokazuje też średnią z ostatniej godziny i daje znać, gdy rytm skurczów spełni regułę Twojego szpitala. Jak liczy średnią i kiedy wysyła powiadomienie, wyjaśnia artykuł Jak liczy aplikacja.

Przed 37. tygodniem: kiedy twardnienie brzucha wymaga telefonu

Skurcze Braxtona-Hicksa mogą pojawić się wiele miesięcy przed terminem, więc pojedyncze twardnienia w II czy III trymestrze są czymś zwykłym. Regularne twardnienia przed 37. tygodniem mogą jednak oznaczać poród przedwczesny, czyli według mp.pl poród przed 37. tygodniem ciąży. NHS wymienia te objawy porodu przedwczesnego:

• regularne skurcze lub twardnienia brzucha
• ból podobny do miesiączkowego
• wyciek lub chlust płynu z pochwy
• ból krzyża, który jest dla Ciebie nietypowy

March of Dimes dodaje:

• ucisk w miednicy lub w dole brzucha
• zmianę wydzieliny z pochwy
• łagodne skurcze brzucha, z biegunką lub bez

Według March of Dimes skurcze przy porodzie przedwczesnym mogą boleć, ale nie muszą. Jeśli zauważysz choćby jeden z tych objawów, od razu zadzwoń do szpitala, położnej lub lekarza. Jeśli w aplikacji wpisałaś termin porodu, przed ukończeniem 37. tygodnia da Ci znać już po 4 skurczach w ciągu godziny. Nie czekaj jednak na to powiadomienie.