Czop śluzowy: jak wygląda, ile przed porodem odchodzi i co oznacza

W toalecie zauważasz na papierze albo na bieliźnie grudkę gęstego, lepkiego śluzu, może z różowymi lub brązowymi smugami. Pod koniec ciąży to najpewniej czop śluzowy. Pacjent.gov.pl, serwis Ministerstwa Zdrowia i NFZ, opisuje go jako „gęsty lekko różowy śluz” i wymienia wśród objawów zbliżającego się porodu. Po skończonym 37. tygodniu ciąży sam w sobie zwykle nie jest powodem do niepokoju (Cleveland Clinic).

Odejście czopu śluzowego oznacza, że szyjka macicy zaczęła mięknąć, skracać się albo rozwierać. Nie powie Ci jednak, kiedy zacznie się poród. Nie czekaj, tylko zadzwoń do szpitala, lekarza lub położnej, jeśli nie masz jeszcze skończonych 37 tygodni albo krwi jest więcej niż odrobina.

Czym jest czop śluzowy?

Według Medycyny Praktycznej (mp.pl) już po zapłodnieniu śluz szyjkowy gęstnieje i zamyka kanał szyjki macicy. Jest naturalną barierą, która chroni przed zakażeniem wnikającym z pochwy. Powstaje pod wpływem hormonów ciążowych, między innymi progesteronu, wyjaśnia Cleveland Clinic.

Gdy termin porodu się zbliża, szyjka macicy mięknie, skraca się i zaczyna rozwierać. Czop się wtedy obluzowuje i przesuwa do pochwy, dlatego znajdujesz go na bieliźnie albo na papierze toaletowym. Pacjent.gov.pl nazywa to sygnałem, że szyjka macicy ulega skróceniu. Czop mogą też obluzować seks w ostatnich tygodniach i badanie szyjki macicy podczas wizyty kontrolnej.

Organizm przez całą ciążę wytwarza śluz, więc czop może się częściowo odbudować. Dlatego niektóre kobiety tracą najpierw kawałek, a później resztę.

Jak wygląda czop śluzowy?

Każdy wygląda trochę inaczej. Cleveland Clinic opisuje typowy czop śluzowy tak:

• przezroczysty, białawy albo lekko podbarwiony krwią, czyli różowy, czerwonawy lub brązowy
• ciągnący się, lepki i galaretowaty
• razem około 1 do 2 łyżek śluzu, w jednym kawałku mniej więcej 2,5 do 5 cm długości
• prawie bez zapachu

Położna Izabela Dembińska z serwisu rodzimy.pl porównuje jego konsystencję do białka jaja kurzego. Pisze też, że lekko różowy kolor pochodzi z niewielkiej ilości krwi, zwłaszcza po seksie albo badaniu wewnętrznym. Cleveland Clinic porównuje czop do gęstej wydzieliny, którą odkrztusza się przy przeziębieniu. Wygląda zupełnie inaczej niż krew miesiączkowa.

Czop śluzowy może wypaść jako jedna grudka albo odchodzić na raty, w kilku mniejszych kawałkach. Według rodzimy.pl może się to ciągnąć przez kilka dni. Jeśli odchodzi stopniowo, możesz go w ogóle nie zauważyć.

Kolor czopu śluzowego i co oznacza

Co widzisz	Co zwykle oznacza	Co zrobić
Przezroczysty lub białawy	typowy czop śluzowy	zapisz to i obserwuj inne objawy porodu
Różowy, z czerwonymi lub brązowymi smugami	odrobina krwi z szyjki macicy	obserwuj ilość krwi
Jasnoczerwony albo więcej krwi niż kilka smug	może oznaczać, że coś jest nie tak	od razu zadzwoń albo jedź do szpitala
Zielony lub żółty albo o nieprzyjemnym zapachu	może być objawem infekcji pochwy (NHS)	zadzwoń do położnej lub lekarza

Czop śluzowy z krwią: co oznacza śluz z krwią przed porodem?

Czop śluzowy i plamienie przed porodem są ze sobą blisko związane. Mp.pl pisze, że czop śluzowy odchodzi bezpośrednio przed porodem i może mu towarzyszyć niewielkie krwawienie. Fundacja Rodzić po Ludzku opisuje, że skurcze porodowe działają na szyjkę macicy, więc u wielu kobiet, zwłaszcza przy pierwszym porodzie, pojawia się wyraźne plamienie, czasem z dużą ilością gęstego śluzu. W wykładzie Kliniki Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku plamienie („kobieta znaczy”) figuruje wśród objawów początku porodu.

Cleveland Clinic rozróżnia to dokładniej. Czop śluzowy to głównie śluz, a krwiste plamienie (po angielsku bloody show) to przede wszystkim krew z szyjki macicy, czasem zmieszana ze śluzem z czopu. Szyjka jest silnie ukrwiona i gdy mięknie i się rozwiera, naczynka mogą lekko krwawić. Takie plamienie bywa czerwone, brązowe albo różowe i ma tę samą ciągnącą się, galaretowatą konsystencję. Według Cleveland Clinic nie powinno go być więcej niż łyżka lub dwie.

U jednych kobiet plamienie pojawia się kilka tygodni przed porodem, u innych dopiero w jego trakcie, a niektóre go nie zauważają. Lekkie plamienie po badaniu szyjki macicy jest według Cleveland Clinic normalne i nie musi oznaczać zbliżającego się porodu. Może je też wywołać zabieg odklejania błon płodowych. Po takim plamieniu poród może zacząć się w ciągu kilku godzin albo dopiero za kilka dni.

Większe krwawienie to co innego. Pacjent.gov.pl radzi natychmiast skontaktować się z lekarzem, gdy zauważysz krwawienie. Szpitale w Poznaniu i Białymstoku proszą wtedy o zgłoszenie się do szpitala. Przy masywnym krwotoku z dróg rodnych dzwoń pod numer alarmowy 112 lub 999 (pacjent.gov.pl).

Czop śluzowy, upławy czy wody płodowe?

W ciąży wydzieliny z pochwy jest więcej niż wcześniej (mp.pl), a Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku wymienia jej zwiększenie wśród zwiastunów porodu na około dwa tygodnie przed nim. Więcej śluzu na bieliźnie nie musi więc niczego oznaczać. Tak zwykle wyglądają te cztery rodzaje wydzieliny według NHS i Cleveland Clinic:

Co to jest	Jak wygląda	Co zrobić
Zwykła wydzielina	rzadka, przezroczysta lub mlecznobiała, bez nieprzyjemnego zapachu	nic, chyba że się zmieni
Czop śluzowy	gęstszy, galaretowaty, więcej naraz, od przezroczystego do różowego lub brązowego	zapisz i obserwuj inne objawy
Śluz z krwią	śluz z odrobiną krwi, różowy, czerwony lub brązowy	obserwuj ilość krwi
Płyn owodniowy	przezroczysty i jasny, sączy się bez przerwy albo wypływa nagle	zadzwoń albo jedź do szpitala

Płyn owodniowy łatwo pomylić z moczem i na początku może być lekko podbarwiony krwią. Jeśli nie wiesz, czy odeszły wody, załóż podpaskę, nie tampon. NHS wyjaśnia, że po podpasce położna oceni kolor płynu. Pacjent.gov.pl radzi krótko: jeśli zauważysz wyciekający płyn, jedź do lekarza. Co dzieje się dalej, opisuje artykuł Odejście wód płodowych.

Czop śluzowy: ile przed porodem?

Stałej odpowiedzi nie ma, a źródła opisują to nieco inaczej:

• Pacjent.gov.pl: czop śluzowy może się pojawić na kilka dni przed porodem.
• Mp.pl: czop odchodzi bezpośrednio przed rozpoczęciem porodu.
• Położna z rodzimy.pl: na około 2 tygodnie przed porodem albo w samym porodzie. Odejście czopu nie oznacza jeszcze początku porodu, tylko gotowość szyjki macicy.
• ACOG, amerykańskie towarzystwo położników i ginekologów: czop odchodzi, gdy szyjka zaczyna się rozwierać, kilka dni przed porodem albo na jego początku.
• NHS: poród może nastąpić szybko albo za kilka dni.
• Cleveland Clinic: poród może zacząć się w ciągu godzin lub dni, czasem dopiero po kilku tygodniach.

Cleveland Clinic podaje, że większość kobiet traci czop śluzowy po 37. tygodniu ciąży, kilka dni lub kilka tygodni przed terminem. U niektórych odchodzi dopiero w aktywnej fazie porodu. Poród może się też zacząć, choć czopu w ogóle nie zauważysz.

Odejście czopu nie mówi też, jakie masz rozwarcie. Szyjka może rozewrzeć się na kilka centymetrów, zanim czop odejdzie, a on sam może odejść na każdym etapie rozwierania.

Więcej mówią skurcze. Skurcze porodowe przychodzą w regularnym rytmie i z czasem coraz częściej (ACOG). Inne zmiany, na które warto zwrócić uwagę, opisuje artykuł Objawy porodu.

Co zrobić, gdy odejdzie czop śluzowy

Jeśli nie masz jeszcze skończonych 37 tygodni i myślisz, że odszedł czop śluzowy, zadzwoń do lekarza lub szpitala. Według Cleveland Clinic może to być objaw porodu przedwczesnego albo innych powikłań. Jeśli nie wiesz, czy to był czop, zawsze możesz zadzwonić i opisać, co widzisz.

• Zapisz kolor, ilość i konsystencję albo zrób zdjęcie. Cleveland Clinic pisze, że to pomaga odróżnić czop śluzowy od krwistego plamienia.
• Jeśli masz skończone 37 tygodni i nie masz innych objawów, lekarz lub położna może nie widzieć powodów do niepokoju. Według Cleveland Clinic niczego szczególnego nie musisz unikać, dopóki nie odeszły wody. Zapytaj, czy w Twojej sytuacji coś się zmienia.
• Kiedy dzwonisz, powiedz, w którym jesteś tygodniu ciąży, co i kiedy zauważyłaś i czy masz skurcze albo wyciek płynu.

Cleveland Clinic wymienia inne objawy zbliżającego się porodu:

• skurcze podobne do bólu miesiączkowego, które przychodzą i odchodzą
• większy ucisk w miednicy, gdy dziecko obniża się w dół
• skurcze, które są coraz silniejsze i częstsze
• odejście wód płodowych

Jeśli zaczną się skurcze, mierz je, żeby zobaczyć, czy łapią rytm. Bezpłatny licznik skurczów online pokazuje, ile trwa każdy skurcz i jakie są odstępy. Aplikacja Contraction Timer robi to samo w telefonie, a artykuł Jak liczy aplikacja wyjaśnia, skąd biorą się jej wyniki. Gdy skurcze staną się regularne, artykuł Kiedy jechać do szpitala pomoże Ci ocenić, czy to już pora.