Signs of labor: mga senyales na malapit ka nang manganak

Nagsisimula na ang labor kapag nagkaroon ng regular na pattern ang kontraksyon at humahaba, lumalakas at palapit nang palapit ang mga ito. Ang pagputok ng panubigan ang isa pang malinaw na senyales, at sa karamihan ng babae, sumusunod ang kontraksyon sa loob ng 24 oras (MedlinePlus). Ito ang mga signs of labor na pinakamalinaw.

Ang mga mas naunang pagbabago, gaya ng pagbaba ng tiyan, paglabas ng mucus plug, sakit ng likod at malambot na dumi, ay puwedeng senyales na malapit na ang labor. Maaaring tumagal nang ilang araw ang paghahandang ito ng katawan, at wala sa mga senyales na ito ang nagsasabi ng eksaktong oras.

Kailan karaniwang nagsisimula ang labor?

Mga 40 linggo ang karaniwang haba ng pagbubuntis, pero walang paraan para malaman ang eksaktong araw ng labor. Ayon sa ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists), karamihan ay nanganganak sa pagitan ng ika-38 at ika-41 linggo. Iba ang paglalarawan ng MedlinePlus, ang health site ng U.S. National Library of Medicine: puwedeng magsimula ang normal na labor sa full term anumang oras mula 3 linggo bago hanggang 2 linggo pagkatapos ng due date. Kaya kung 37 linggo ka na, puwede nang lumitaw ang mga senyales na nasa ibaba.

Hindi pa lubos na nauunawaan kung ano ang nagpapasimula ng labor. Sabi ng ACOG, maaaring may papel ang pagbabago ng mga hormone. Inilalarawan ng Cleveland Clinic ang prostaglandins, na tumutulong sa pagbuka ng cervix at nagdudulot ng kontraksyon. Binanggit din nito ang oxytocin, na inilalabas ng katawan kapag dumidiin si baby sa cervix.

Mga senyales na malapit ka nang manganak

Maaaring mapansin mo ang ilan sa mga pagbabagong ito, lahat, o wala kahit isa bago magsimula ang labor. Malaki ang pagkakaiba ng timing sa bawat babae.

Bumaba ang tiyan (lightening)

Lightening ang tawag kapag bumaba ang ulo ni baby sa iyong balakang. Maaaring mukhang mas mababa ang tiyan mo, at mas madali ang paghinga dahil nabawasan ang diin sa iyong baga. Maaari ka ring maihi nang mas madalas dahil dumidiin si baby sa pantog.

Sabi ng ACOG, puwedeng mangyari ang lightening mula ilang linggo hanggang ilang oras bago ang labor. Ayon sa MedlinePlus, sa unang pagbubuntis ay madalas itong mangyari ilang linggo bago manganak. Kung nanganak ka na dati, maaaring hindi ito mangyari hanggang magsimula na ang labor. Higit pa tungkol dito sa lightening pregnancy.

Lumabas ang mucus plug o may bloody show

Habang buntis ka, may makapal na mucus plug na nakatakip sa cervix. Kapag nagsimulang bumuka ang cervix, na puwedeng ilang araw bago ang labor o sa mismong simula nito, naitutulak palabas ang plug. Maaaring mapansin mong dumami ang discharge na malinaw, pink o may kaunting dugo, at may mga babaeng nailalabas ang buong plug (ACOG).

Ayon sa MedlinePlus, ang discharge na may dugo o kulay brown ay maaaring senyales na nagsimula nang bumuka ang cervix, pero maaaring ilang araw pa bago ang active labor. Mas maingat ang gabay ng DOH: senyales na ng labor ang malagkit na discharge na may bahid ng dugo, kaya pumunta sa pasilidad o tawagan ang midwife o OB. Ipinapaliwanag ng aming gabay sa mucus plug kung ano ang karaniwan at kailan tatawag.

Braxton Hicks

Puwedeng dumating at mawala ang Braxton Hicks nang maraming linggo bago ang labor, at maaaring mas mapansin mo ito sa dulo ng araw. Kadalasang mas hindi regular at mas mahina ang mga ito kaysa sa kontraksyon ng labor. Sabi ng ACOG, puwedeng napakasakit ng mga ito; sabi naman ng NHS, kadalasang hindi masakit at hindi lumalakas. Kung nawala ang mga ito nang magpahinga ka at uminom ng tubig, hindi kontraksyon ng labor ang mga iyon. Higit pa rito sa aming gabay sa Braxton Hicks. Kung ilang araw nang humihinto at bumabalik ang mga kontraksyon, ikuwento ito sa iyong OB o midwife.

Sakit ng likod at malambot na dumi

Kasama ang sakit ng likod sa mga senyales bago ang labor na binabanggit ng Cleveland Clinic. Sabi ng NHS, puwedeng sumakit ang likod pagdating ng labor, o magkaroon ng mabigat at makirot na pakiramdam. May mga babae ring madalas kailangang dumumi, at kapag mas malambot ang dumi kaysa karaniwan, maaaring nagsisimula na ang labor (MedlinePlus). Ipinapaliwanag ng NHS na dahil ito sa pagdiin ng ulo ni baby sa iyong bituka.

Biglang sipag sa paghahanda (nesting)

Maraming babae ang biglang gustong maglinis at mag-ayos ng bahay bago manganak, at kasama ito sa mga senyales bago ang labor ng Cleveland Clinic. Mas maingat ang MedlinePlus: wala raw siyensiyang sumusuporta rito, kahit maraming babae ang nakararanas nito.

Signs of labor: mga senyales na nagsimula na ang labor

Dalawang pagbabago ang mas maraming sinasabi kaysa sa alinmang maagang senyales: kontraksyong may pattern, at pagputok ng panubigan.

Kontraksyong may pattern

Regular ang dating ng kontraksyon ng labor at palapit nang palapit sa paglipas ng oras. Nagpapatuloy ang mga ito magpahinga ka man o gumalaw, at patuloy na lumalakas. Kadalasang nagsisimula ang sakit sa likod at lumilipat sa harap. Inihahambing ito ng ACOG sa cramps na parang regla, at mas detalyado ito sa labor pain.

Nakadepende sa yugto ng labor ang tagal at pagitan ng mga ito. Ayon sa Cleveland Clinic, sa early labor ay 20 hanggang 30 segundo ang kontraksyon at tuwing 30 hanggang 60 minuto ang dating, at mas parang kirot o presyon. Sabi ng MedlinePlus, 30 hanggang 70 segundo ang kontraksyon ng totoong labor at mga 5 hanggang 10 minuto ang pagitan. Humahaba ang mga ito at lumalakas hanggang hindi ka na makapagsalita o makatawa sa biro habang mayroon nito. Nasa gaano katagal ang labor ang karaniwang numero sa bawat yugto.

Ganito ibinubuod ng ACOG ang pagkakaiba:

	Braxton Hicks	Kontraksyon ng labor
Pattern	Walang pattern, hindi lumalapit	Regular, palapit nang palapit
Pahinga o paggalaw	Maaaring huminto kapag naglakad, nagpahinga o nagpalit ng posisyon	Nagpapatuloy
Lakas	Mahina, hindi gaanong lumalakas	Patuloy na lumalakas
Saan nararamdaman	Kadalasan sa harap lang	Kadalasang nagsisimula sa likod at lumilipat sa harap

Dagdag ng ACOG, minsan ay internal exam lang ang makapagsasabi kung nagbabago na ang cervix. Bilangin ang kontraksyon nang isang oras o higit pa para makita kung may nabubuong pattern. Puwede mo itong isulat sa contraction chart o gumamit ng timer.

Pumutok ang panubigan

Kapag pumutok ang supot ng tubig na nakapalibot kay baby, maaaring maramdaman mo ang tulo o biglang bulwak. Ayon sa MedlinePlus, sa karamihan ng babae ay nagsisimula ang kontraksyon sa loob ng 24 oras. Ayon sa NICE, ang ahensiya ng England para sa mga clinical guideline, 60% ang nagla-labor sa loob ng 24 oras kapag pumutok ang panubigan bago ang labor sa full term. Payo naman ng gabay ng DOH na pumunta agad sa ospital, araw man o gabi, kung pumutok ang panubigan at hindi pa nagla-labor pagkalipas ng 6 na oras. Huwag nang hintayin ang 6 na oras bago tumawag: ayon sa MedlinePlus, ipaalam agad sa iyong OB o midwife kahit wala pang kontraksyon. Nasa aming gabay sa water breaking ang dapat tingnan at ang susunod na mangyayari.

Gaano katagal ang early labor?

Ang early labor, na tinatawag ding latent phase, ay ang panahong lumalambot, numinipis at nagsisimulang bumuka ang cervix. Ito ang unang bahagi ng stages of labor. Sabi ng NHS, puwede itong tumagal nang ilang oras o minsan ilang araw. Ayon sa Cleveland Clinic, karaniwang 6 hanggang 12 oras ang early labor. Itinuturing itong matagal kapag lumampas sa 20 oras sa unang panganganak, o sa 14 na oras kung nanganak ka na dati.

Hindi ito laging tuloy-tuloy mula simula hanggang dulo. Inilalarawan ng NICE ang latent phase bilang panahong hindi laging tuloy-tuloy. Puwedeng lumayo muna ang pagitan ng kontraksyon bago dumalas ulit. Sa UK, karaniwang pinapayuhang manatili sa bahay sa yugtong ito (NHS), pero mas maaga ang payo ng DOH na nasa ibaba, at iyon ang sundin maliban kung iba ang sabi ng iyong OB o midwife. Habang nasa bahay ka pa, makatutulong ang paggalaw, pag-inom, meryenda, breathing exercise at maligamgam na paligo (NHS).

May senyales ba na 24 hanggang 48 oras na lang?

Walang ganitong listahan sa mga medikal na sanggunian ng artikulong ito, at malinaw na sinasabi ng ACOG na walang paraan para malaman kung kailan eksaktong magsisimula ang labor.

Ang pinakamalapit sa panandaliang senyales ay ang pagputok ng panubigan, dahil karamihan ay nagla-labor sa loob ng isang araw pagkatapos nito (MedlinePlus, NICE). Puwedeng bumaba si baby ilang linggo o ilang oras lang bago ang labor, at pagkatapos ng bloody show, maaaring ilang araw pa bago ang active labor. Walang takdang oras na ibinibigay ang mga sangguniang ito para sa nesting, malambot na dumi o sakit ng likod.

Kailan tatawag sa OB o pupunta sa ospital?

Sa Pilipinas, ang gabay ng DOH para sa mga health worker ang nagbibigay ng pambansang payo. Pumunta sa pasilidad o tawagan ang iyong midwife o OB kapag may alinman dito:

• masasakit na kontraksyon tuwing 20 minuto o mas madalas
• malagkit na discharge na may bahid ng dugo
• pumutok na panubigan

Sa infosheet nito para sa mga buntis, pumunta sa health centre sa lalong madaling panahon kapag may ganitong senyales, at agad-agad kung 12 oras o higit pa na itong nagpapatuloy. Kung malapit ka sa pasilidad, pumunta sa mga unang senyales. Kung malayo ka, lumapit 2 hanggang 3 linggo bago ang due date at tumuloy sa maternity waiting home o sa kamag-anak o kaibigang malapit sa pasilidad.

Mas huli ang mga rule sa ibang bansa. Itanong sa iyong OB o midwife bago ang due date kung alin ang susundin mo:

• Sabi ng NHS, tawagan ang midwife o ospital kung sa tingin mo ay nagla-labor ka na, o kung regular ang kontraksyon tuwing 5 minuto o mas madalas.
• Sabi ng Cleveland Clinic, tawagan ang labor floor o ang iyong doktor pagkatapos ng isang oras na may kontraksyon tuwing limang minuto.
• Sabi ng MedlinePlus, tawagan ang doktor kapag may regular at masasakit na kontraksyon tuwing 5 hanggang 10 minuto sa loob ng 60 minuto, o kontraksyong 60 hanggang 90 segundo ang tagal.

Anuman ang rule, tumawag kapag pumutok ang panubigan, may kontraksyon man o wala. Ayon din sa Cleveland Clinic, humingi agad ng tulong kapag may:

• pananakit ng dibdib
• pagkahilo o pagkahimatay
• matinding pagduduwal at pagsusuka
• hirap sa paghinga
• pamamaga ng binti, braso o mukha
• malakas na pagdurugo
• malaking pagbaba ng galaw ni baby

Sa Mother and Child Book ng DOH, magpatingin agad sa pasilidad kapag may pagdurugo mula sa ari, matubig na discharge, matinding sakit ng tiyan, lagnat at panginginig, matinding sakit ng ulo na may paglabo ng paningin, kombulsyon, o paghina ng galaw ni baby. Sa emergency, tumawag sa 911.

Sa Contraction Timer app, maitatakda mo ang 5-1-1, ang 4-1-1 o ang rule ng iyong OB o midwife, at magpapaalala ito kapag naabot na ang rule. Nasa contraction calculator kung paano ito sinusuri ng app, at nasa kailan pupunta sa ospital para manganak ang paghahambing ng mga rule.

Payo ng ACOG na mag-impake bago magsimula ang labor at ilagay ang bag sa lugar na madaling makuha. Nasa aming hospital bag checklist ang dapat dalhin, kasama ang Mother and Child Book.