Nişan gelmesi: Nasıl olur, ne renk olur, sonra doğum ne zaman başlar?

Tuvalet kâğıdında koyu, yapışkan bir mukus görüyorsunuz, belki pembe ya da kahverengi çizgilerle. Gebeliğin son haftalarındaysanız bu büyük olasılıkla nişan gelmesidir. Halk arasında nişan denen şey, rahim ağzını kapatan mukus tıkacıdır. Hamilelikte nişan gelmesi son haftaların olağan bir parçasıdır; Cleveland Clinic’e göre 37. hafta ve sonrasında tek başına endişe nedeni değildir.

Nişan, rahim ağzınızın yumuşamaya ya da açılmaya başladığını gösterir, ama doğumun ne zaman başlayacağını söyleyemez. 37. haftayı doldurmadıysanız ya da az miktardan fazla kanamanız varsa beklemeyin, doktorunuzu ya da hastanenizi arayın.

Nişan gelmesi nedir?

Gebeliğin başında rahim ağzınızın kanalında mukus birikir ve kalın bir tıkaç oluşturur. Bu tıkaç rahim ağzını kapatır ve bakterilerin rahme ulaşmasını engelleyen bir bariyer görevi görür. Onu progesteron gibi yükselen gebelik hormonları oluşturur. Tıptaki adı mukus tıkacıdır.

Doğum tarihiniz yaklaştıkça rahim ağzınız yumuşamaya, incelmeye ve açılmaya başlar. Bu, tıkacı gevşetir ve vajinaya doğru iter; onu iç çamaşırınızda ya da tuvalet kâğıdında bulmanız bundandır. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri de mukus tıkacının rahim ağzının yumuşamasıyla düştüğünü ve halk arasında buna nişan gelmesi dendiğini yazar. Son haftalarda cinsel ilişki ya da kontrol muayenesinde rahim ağzına bakılması da tıkacı gevşetebilir.

Vücudunuz gebelik boyunca mukus üretmeye devam eder, bu yüzden tıkaç kısmen yeniden oluşabilir. Bazı kadınların önce bir kısmını, sonra daha fazlasını kaybetmesi bundandır.

Nişan gelmesi nasıl olur?

Her nişan biraz farklı görünür. Cleveland Clinic tipik bir nişanı şöyle tarif eder:

• şeffaf, kirli beyaz ya da hafif kanlı, yani pembe, kırmızı ya da kahverengi
• sümüksü, yapışkan ve jöle kıvamında
• yaklaşık 2,5 ila 5 santimetre uzunluğunda ya da 1 ila 2 yemek kaşığı kadar
• çoğu zaman kokusuz

En yakın benzetme, nezleyken öksürdüğünüz koyu balgamdır; adet kanından çok farklı görünür. Tek bir parça hâlinde ya da birkaç küçük parça hâlinde gelebilir. Yavaş yavaş gelirse hiç fark etmeyebilirsiniz. Medipol de nişanı yoğun, jel kıvamında, şeffaf, pembe, kahverengi ya da hafif kanlı bir akıntı olarak tarif eder ve bazı gebelerde belirgin bir nişan görülmeyebileceğini yazar.

Nişan gelmesi ne renk olur?

Nişanın nasıl göründüğünü merak ediyorsanız aşağıdaki tablo ve çizim hangi renklerin olağan sayıldığını gösterir.

Gördüğünüz	Genellikle anlamı	Ne yapmalı
Şeffaf ya da kirli beyaz	Tipik bir nişan	Not edin, diğer doğum belirtilerine dikkat edin
Pembe, ya da kırmızı veya kahverengi çizgili	Rahim ağzından gelen biraz kan, kanlı nişanda olduğu gibi	Miktarını izleyin
Parlak kırmızı ya da birkaç çizgiden fazla kan	Bir sorun olduğunu gösterebilir	Hemen doktorunuzu ya da hastanenizi arayın
Yeşil ya da sarı, ya da kötü koku	Vajinal enfeksiyon belirtisi olabilir (NHS)	Doktorunuzu ya da ebenizi arayın

Kahverengi nişan gelmesi de bu tabloya göre olağan renkler arasındadır, yeter ki miktarı az kalsın. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri, nişan gelirken ya da rahim ağzı açılırken adet kanı kadar bir kanama olabileceğini, daha fazlasında ise çok ivedi olarak hastaneye gidilmesi gerektiğini yazar. Medipol ise yoğun ya da adet kanamasına benzeyen bir kanamanın nişan sayılmaması ve sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyler. Bu yazı daha temkinli öneriyi izler: Birkaç çizgiden fazla kan görürseniz arayın.

Nişan mı, kanlı nişan mı?

İkisi birbirine çok yakındır. İngiltere’de NHS, mukus tıkacı düştüğünde buna kısaca “show” der. Cleveland Clinic ise ince bir ayrım yapar: Mukus tıkacı çoğunlukla mukustur, kanlı akıntı (bloody show) ise ağırlıklı olarak rahim ağzından gelen kandır ve tıkaçtan gelen biraz mukusla karışık olabilir. Türk kaynakları ikisini de nişan olarak anar; Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi nişanı, tıkacın oradaki damarlardan bulaşan kanla birleşip kanlı bir sıvı olarak akması diye tarif eder.

Rahim ağzınızda çok sayıda damar vardır ve rahim ağzı yumuşayıp açılırken biraz kanayabilir. Kanlı akıntı kırmızı, kahverengi ya da pembe olabilir ve aynı sümüksü, jöle gibi kıvamdadır. Bazen yalnızca birkaç kan çizgisi olan bir mukustur. Cleveland Clinic toplamda bir iki yemek kaşığından fazla olmaması gerektiğini söyler.

Bazı kadınlarda kanlı akıntı doğumdan haftalar önce, bazılarında ancak doğum başladıktan sonra görülür, bazıları ise hiç fark etmez. Kontrol muayenesinde rahim ağzına bakıldıktan sonra hafif lekelenme olağandır ve her zaman kanlı nişan anlamına gelmez. Doktorun zarları sıyırması (membran sıyırma) da ikisine yol açabilir. Kanlı akıntıdan sonra doğum saatler içinde başlayabilir ya da hâlâ günler uzakta olabilir.

Nişan mı, akıntı mı, su mu?

Gebeliğin sonuna doğru vajinal akıntı artar, bu yüzden iç çamaşırınızda eskisinden fazlasını görmeniz olağandır. NHS ve Cleveland Clinic’e göre dördü genellikle şöyle ayrılır:

Ne	Neye benzer	Ne yapmalı
Olağan akıntı	İnce, şeffaf ya da süt beyazı, kötü kokusuz	Değişmedikçe bir şey yapmanız gerekmez
Nişan	Daha koyu ve jöle gibi, bir defada daha fazla, şeffaftan pembeye ya da kahverengiye	Not edin, diğer belirtilere dikkat edin
Kanlı nişan	Biraz kanlı mukus, pembe, kırmızı ya da kahverengi	Miktarını izleyin
Amniyon sıvısı (su)	Berrak ve soluk, durmadan gelen bir sızıntı ya da ani bir boşalma	Arayın ve hastaneye gidin

Amniyon sıvısını idrardan ayırmak zor olabilir ve başta hafif kanlı olabilir. Suyunuzun gelip gelmediğinden emin değilseniz tampon yerine ped kullanın ve arayın. NHS, pedin ebenizin rengi görmesini sağladığını yazar. Türk kaynakları su geldiğinde hastaneye gitmenizi önerir; Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri, su gelmesinin aksi kanıtlanana kadar her zaman hastaneye gitmeyi gerektirdiğini yazar. Sonra ne olduğunu hamilelikte su gelmesi yazımız anlatır.

Nişan geldikten sonra doğum ne zaman başlar?

Sabit bir cevap yok ve kaynaklar zamanlamayı biraz farklı anlatır:

• ABD kadın doğum uzmanları derneği ACOG, tıkacın rahim ağzı açılmaya başladığında dışarı itildiğini yazar. Bu, doğumdan birkaç gün önce ya da doğumun başında olabilir.
• NHS, doğumun hemen ardından gelebileceğini ya da birkaç gün sürebileceğini söyler.
• Cleveland Clinic doğumun saatler ya da günler içinde, bazen de ancak birkaç hafta sonra başlayabileceğini yazar.
• Medipol, doğumun birkaç saat içinde de birkaç gün sonra da başlayabileceğini ve nişanın tek başına doğum zamanını kesin göstermediğini belirtir.

Cleveland Clinic’e göre çoğu kadın nişanını 37. haftadan sonra kaybeder. Bu, doğum tarihinden birkaç gün ya da birkaç hafta önce olabilir. Bazı kadınlar ise aktif doğum evresine girene kadar kaybetmez. Nişanı hiç fark etmeden de doğum başlayabilir.

Nişan ne kadar açıldığınızı da söylemez. Cleveland Clinic’e göre tıkaç düşmeden önce birkaç santimetre açılmış olabilirsiniz; tıkaç rahim ağzı açılırken herhangi bir anda gelebilir.

Kasılmalar daha çok şey söyler. Doğum sancıları düzenli gelir ve zamanla sıklaşır (ACOG). İzlemeye değer diğer değişiklikleri doğum belirtileri yazısında bulursunuz.

Nişan geldikten sonra ne yapmalı?

37. haftayı doldurmadıysanız ve nişanınızın geldiğini düşünüyorsanız doktorunuzu ya da hastanenizi arayın. Cleveland Clinic bunun erken doğumun ya da başka bir sorunun belirtisi olabileceğini yazar. Gördüğünüzün nişan olup olmadığından emin değilseniz her zaman arayıp tarif edebilirsiniz.

• Rengini, miktarını ve kıvamını not edin ya da fotoğrafını çekin. Cleveland Clinic bunun, doktorunuzun nişan mı kanlı akıntı mı olduğunu anlamasına yardım ettiğini söyler.
• En az 37 haftalıksanız ve başka bir şikâyetiniz yoksa doktorunuz endişe duymayabilir. Cleveland Clinic, suyunuz gelmediği sürece genellikle kaçınmanız gereken bir şey olmadığını yazar. Kendi durumunuzu doktorunuza sorun.
• Ararsanız kaç haftalık olduğunuzu, ne gördüğünüzü ve ne zaman gördüğünüzü, kasılmanız ya da sıvı gelmesi olup olmadığını söyleyin.

Bebeğiniz nişandan sonra da her zamanki gibi hareket etmeye devam etmelidir. Medipol hareketlerin doğum yaklaşırken ve doğumun erken döneminde sürebileceğini, belirgin bir azalma hissederseniz sağlık kuruluşuyla iletişime geçmeniz gerektiğini yazar. Etlik Zübeyde Hanım hastanesi günde 10’dan fazla hareketi olağan sayar ve hareketlerin azalmasını hemen hekime başvurmayı gerektiren durumlar arasında sayar. T.C. Sağlık Bakanlığı’nın doğum öncesi bakım rehberi de bebek hareketlerinde azalmayı gebelikte tehlike işaretlerinden biri olarak anar.

Cleveland Clinic doğumun yaklaştığına dair başka işaretler de sayar:

• gelip giden, adet sancısına benzer kramplar
• bebek aşağı indikçe leğen kemiğinde artan baskı
• güçlenen ve sıklaşan kasılmalar
• suyun gelmesi

Kasılmalar başlarsa bir düzen oluşup oluşmadığını görmek için onları ölçün. Ücretsiz online sancı sayacı her birinin ne kadar sürdüğünü ve ne sıklıkla geldiğini gösterir. Contraction Timer uygulaması aynısını telefonunuzda yapar; sayıları nasıl hesapladığını uygulama nasıl hesaplar yazısı anlatır. Kasılmalar düzenli hâle geldiğinde ne zaman yola çıkacağınıza hastaneye ne zaman gidilmeli yazısı yardımcı olur.